باراک راوید / آکسیوس
دولت ترامپ بیش از آنچه اغلب آمریکاییها تصور میکنند به یک جنگ بزرگ در خاورمیانه نزدیک شده است. این جنگ میتواند خیلی زود آغاز شود.
چرا اهمیت دارد: به گفته منابع، یک عملیات نظامی آمریکا در ایران احتمالاً یک کارزار گسترده و چند هفتهای خواهد بود که بیش از آنکه شبیه عملیات محدود و نقطهزنی ماه گذشته در ونزوئلا باشد، به یک جنگ تمامعیار شباهت خواهد داشت.
این منابع میگویند چنین عملیاتی به احتمال زیاد یک کارزار مشترک آمریکا و اسرائیل خواهد بود که از نظر دامنه بسیار گستردهتر — و برای بقای رژیم ایران حیاتیتر — از جنگ ۱۲ روزه به رهبری اسرائیل در ماه ژوئن گذشته خواهد بود؛ جنگی که آمریکا در نهایت برای نابودی تأسیسات هستهای زیرزمینی ایران به آن پیوست.
چنین جنگی تأثیرات چشمگیری بر سراسر منطقه خواهد گذاشت و پیامدهای عمدهای برای سه سال باقیمانده از ریاستجمهوری ترامپ خواهد داشت.
در حالی که توجه کنگره و افکار عمومی آمریکا به مسائل دیگر معطوف است، درباره آنچه میتواند مهمترین مداخله نظامی آمریکا در خاورمیانه طی دستکم یک دهه گذشته باشد، بحث عمومی چندانی در جریان نیست.
جزئیات بیشتر: ترامپ در اوایل ژانویه، در واکنش به کشته شدن هزاران معترض به دست حکومت ایران، تا آستانه حمله به ایران پیش رفت.
اما پس از آنکه فرصت مناسب از دست رفت، دولت به رویکردی دو مسیره روی آورد: مذاکرات هستهای در کنار یک بسیج گسترده نظامی.
ترامپ با به تأخیر انداختن اقدام و همزمان بهکارگیری چنین حجم بزرگی از توان نظامی، سطح انتظارات درباره شکل و ابعاد عملیات احتمالی در صورت شکست مذاکرات را بالا برده است.
و در حال حاضر، دستیابی به توافق چندان محتمل به نظر نمیرسد.
آنچه خبرساز شد: جرد کوشنر و استیو ویتکاف، مشاوران ترامپ، روز سهشنبه در ژنو به مدت سه ساعت با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، دیدار کردند.
اگرچه هر دو طرف اعلام کردند که مذاکرات «پیشرفتهایی» داشته، اما فاصلهها همچنان زیاد است و مقامهای آمریکایی نسبت به امکان پر کردن این شکافها خوشبین نیستند.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، در گفتوگو با فاکسنیوز گفت مذاکرات از برخی جهات «خوب پیش رفت»، اما «در موارد دیگر کاملاً روشن بود که رئیسجمهور خطوط قرمزی تعیین کرده که ایرانیها هنوز حاضر به پذیرش و بررسی آنها نیستند.»
ونس تصریح کرد که هرچند ترامپ خواهان توافق است، اما ممکن است به این نتیجه برسد که دیپلماسی «به پایان طبیعی خود رسیده است.»
وضعیت فعلی: آرایش نظامی ترامپ اکنون شامل دو ناو هواپیمابر، یک دوجین ناو جنگی، صدها جنگنده و چندین سامانه دفاع هوایی است. بخشی از این تجهیزات هنوز در حال انتقال به منطقه است.
بیش از ۱۵۰ پرواز باری نظامی آمریکا سامانههای تسلیحاتی و مهمات را به خاورمیانه منتقل کردهاند.
تنها در ۲۴ ساعت گذشته، ۵۰ جنگنده دیگر — شامل اف-۳۵، اف-۲۲ و اف-۱۶ — راهی منطقه شدهاند.
میان سطور: رویارویی با ایران آنقدر طولانی شده که بسیاری از آمریکاییها احتمالاً نسبت به آن بیحس شدهاند. منابع میگویند جنگ میتواند زودتر و بسیار گستردهتر از آنچه اغلب تصور میشود رخ دهد.
تشدید نظامی و لحن تند ترامپ، عقبنشینی او را بدون گرفتن امتیازهای عمده از ایران در زمینه برنامه هستهای دشوار کرده است.
این امر با روحیه ترامپ سازگار نیست و مشاورانش نیز استقرار این حجم از تجهیزات را یک بلوف نمیدانند.
در مورد ترامپ هر اتفاقی ممکن است رخ دهد. اما همه نشانهها حاکی از آن است که اگر مذاکرات شکست بخورد، او دستور حمله را صادر خواهد کرد.
زمانبندی: به گفته دو مقام اسرائیلی، دولت اسرائیل — که به دنبال سناریویی حداکثری شامل تغییر رژیم و نیز هدف قرار دادن برنامههای هستهای و موشکی ایران است — خود را برای سناریوی جنگ ظرف چند روز آینده آماده میکند.
برخی منابع آمریکایی به آکسیوس گفتهاند ممکن است آمریکا به زمان بیشتری نیاز داشته باشد. لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه از کارولینای جنوبی، گفته حملات ممکن است هنوز چند هفته فاصله داشته باشد. اما برخی دیگر معتقدند جدول زمانی میتواند کوتاهتر باشد.
یکی از مشاوران ترامپ گفت: «رئیس کلافه شده است. برخی اطرافیانش به او درباره رفتن به جنگ با ایران هشدار میدهند، اما به نظر من ۹۰ درصد احتمال دارد در چند هفته آینده شاهد اقدام نظامی باشیم.»
نکته قابل توجه: مقامهای آمریکایی پس از مذاکرات روز سهشنبه گفتند ایران باید ظرف دو هفته با یک پیشنهاد تفصیلی بازگردد.
در ۱۹ ژوئن سال گذشته، کاخ سفید نیز یک مهلت دو هفتهای برای تصمیم ترامپ میان ادامه مذاکرات یا حمله تعیین کرده بود. سه روز بعد، او عملیات «چکش نیمهشب» را آغاز کرد.
جمعبندی: هیچ نشانهای از یک گشایش دیپلماتیک با ایران در افق دیده نمیشود. اما نشانهها درباره قریبالوقوع بودن جنگ هر روز بیشتر میشود.