ادریس علی، فیل استوارت و جانا شوکیر / خبرگزاری رویترز / ۱۰ فوریه ۲۰۲۶
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، روز سهشنبه گفت در حال بررسی اعزام یک ناو هواپیمابر دوم به خاورمیانه است؛ این در حالی است که واشنگتن و تهران خود را برای ازسرگیری مذاکراتی با هدف جلوگیری از بروز یک درگیری تازه آماده میکنند.
عمان هفته گذشته میزبان گفتوگوهایی میان ایران و ایالات متحده بود؛ گفتوگوهایی که به گفته سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، به تهران امکان داد میزان جدیت واشنگتن را ارزیابی کند و نشان داد اجماع کافی برای ادامه مسیر دیپلماسی وجود دارد.
این مذاکرات پس از آن انجام شد که ترامپ یک ناو هواپیمابر را در منطقه مستقر کرده بود؛ اقدامی که نگرانیها از احتمال اقدام نظامی جدید را افزایش داد. ترامپ که سال گذشته به کارزار بمباران اسرائیل پیوست و تأسیسات هستهای ایران را هدف قرار داد، ماه گذشته نیز در جریان سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، تهدید کرده بود که مداخله نظامی خواهد کرد، اما در نهایت از این اقدام صرفنظر کرد.
ترامپ در گفتوگو با رسانههای اسرائیلی گفت اگر با ایران به توافق نرسد، ایالات متحده ناچار خواهد شد «اقدامی بسیار سخت» انجام دهد.
شبکه ۱۲ اسرائیل به نقل از او نوشت: «یا به یک توافق میرسیم، یا مجبور خواهیم شد کاری بسیار سخت انجام دهیم.»
زمان و محل دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا هنوز اعلام نشده است.
ترامپ همچنین به شبکه ۱۲ اسرائیل و وبسایت آکسیوس گفت که در حال بررسی اعزام دومین ناو هواپیمابر به خاورمیانه است.
به گفته مقامهایی که با رویترز گفتوگو کردهاند، ناو «یواساس جورج واشنگتن» در آسیا و ناو «یواساس جورج اچ. دابلیو. بوش» در ساحل شرقی آمریکا محتملترین گزینهها هستند، اما هر یک دستکم یک هفته با خاورمیانه فاصله دارند. پنتاگون همچنین میتواند ناو «فورد» را از منطقه کارائیب اعزام کند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفت: «پس از این گفتوگوها، احساس کردیم درک متقابل و اجماع برای ادامه روند دیپلماتیک وجود دارد.»
بقایی افزود سفر روز سهشنبه علی لاریجانی، مشاور علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، به عمان از پیش برنامهریزی شده بود و او سپس به قطر سفر خواهد کرد؛ کشوری که در چندین بحران خاورمیانه نقش میانجی ایفا کرده است.
تحلیل تصاویر ماهوارهای توسط رویترز نشان میدهد که در هفتههای اخیر، تجمع قابلتوجهی از هواپیماها و دیگر تجهیزات نظامی در سراسر منطقه صورت گرفته است.
بهطور خاص، نیروهای آمریکایی در پایگاه العُدید قطر ــ بزرگترین پایگاه آمریکا در خاورمیانه ــ با تشدید تنشها با ایران از ماه ژانویه، موشکها را در پرتابگرهای متحرک مستقر کردهاند تا در صورت لزوم، امکان جابهجایی سریعتر آنها فراهم شود.
اختلاف نظر درباره طرح موضوع ذخایر موشکی
خبرگزاری رسمی عمان اعلام کرد علی لاریجانی و سلطان هیثم بن طارق، پادشاه عمان، درباره راههای دستیابی به یک توافق «متوازن و عادلانه» میان ایران و آمریکا گفتوگو کرده و بر اهمیت بازگشت به گفتوگو برای پر کردن شکافها و تقویت صلح و امنیت منطقهای و جهانی تأکید کردهاند.
ایالات متحده به دنبال گسترش دامنه مذاکرات با ایران فراتر از موضوع هستهای و مهار برنامه موشکهای بالستیک ایران است؛ برنامهای که یکی از بزرگترینها در خاورمیانه به شمار میرود.
تهران میگوید زرادخانه موشکی خود را پس از کارزار بمباران ۱۲ روزه سال گذشته از سوی اسرائیل و آمریکا بازسازی کرده و تأکید دارد که این ذخایر قابل مذاکره نیست.
انتظار میرود بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در دیدار روز چهارشنبه خود با ترامپ در واشنگتن، بر گنجاندن محدودیتهایی بر موشکهای ایران در هرگونه توافق میان آمریکا و ایران فشار بیاورد.
اسماعیل بقایی گفت ایالات متحده «باید مستقل از فشارهای خارجی، بهویژه فشارهای اسرائیل که منافع منطقه و حتی منافع خود آمریکا را نادیده میگیرد، عمل کند.»
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، گفته است که تهران در هر مذاکرهای همچنان خواستار لغو تحریمهای مالی خواهد بود و بر حقوق هستهای خود، از جمله غنیسازی، اصرار خواهد کرد.
واشنگتن از ایران خواسته است ذخایر اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد را واگذار کند؛ سطحی که تنها یک گام با ۹۰ درصد، که درجه تسلیحاتی محسوب میشود، فاصله دارد.
ونس: ترامپ خطوط قرمز را تعیین خواهد کرد
جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، روز دوشنبه در جریان سفر به ارمنستان ر پاسخ به این پرسش که آیا آمریکا به ایران اجازه غنیسازی محدود اورانیوم خواهد داد یا نه، گفت: «فکر میکنم رئیسجمهور ترامپ در نهایت تصمیم خواهد گرفت که خطوط قرمز مذاکرات را کجا ترسیم کنیم.»
ایران و آمریکا سال گذشته پنج دور گفتوگو درباره محدود کردن برنامه هستهای تهران برگزار کردند، اما این روند عمدتاً به دلیل اختلافها بر سر غنیسازی اورانیوم در داخل ایران متوقف شد.
از زمان حمله ترامپ به تأسیسات ایران، تهران اعلام کرده فعالیتهای غنیسازی را متوقف کرده است. ایران همواره تأکید کرده که برنامه هستهایاش صرفاً اهداف صلحآمیز دارد.