باراک راوید / آکسیوس
بر اساس گفتههای دو منبع آگاه به آکسیوس، ایران خواستار تغییر محل برگزاری و قالب مذاکرات با ایالات متحده در روز جمعه شده است.
اهمیت موضوع: در صورتی که این خواستههای جدید باعث لغو گفتوگوهای روز جمعه شود، احتمال میرود دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از مسیر دیپلماسی منحرف شده و به گزینه نظامی روی آورد؛ آن هم در شرایطی که ایالات متحده در خلیج فارس نیروی نظامی گستردهای مستقر کرده است.
پشت پرده: منابع یادشده میگویند تهران از تفاهماتی که در روزهای اخیر به دست آمده بود عقبنشینی کرده، در حالی که چند کشور نیز برای حضور در این گفتوگوها دعوت شده بودند.
ایران اکنون میخواهد محل گفتوگوها از استانبول به عمان منتقل شود.
همچنین، تهران خواستار آن است که مذاکرات بهصورت دوجانبه و صرفاً میان ایران و ایالات متحده برگزار شود، نه با حضور چند کشور عربی و اسلامی به عنوان ناظر.
زمینه خبری: در همین حال، بنا بر گزارش مقامهای آمریکایی، نیروهای نظامی ایران دو اقدام تحریکآمیز علیه شناورهای آمریکایی در خلیج فارس انجام دادهاند.
در نخستین حادثه، قایقهای تندروی سپاه پاسداران تلاش کردند به یک کشتی تجاری با پرچم آمریکا در نزدیکی تنگه هرمز نزدیک شده و سوار آن شوند.
این قایقها پیش از رسیدن ناوشکن نیروی دریایی آمریکا که برای اسکورت کشتی با پشتیبانی نیروی هوایی اعزام شده بود، از محل متواری شدند. هیچ تیراندازیای صورت نگرفت.
در حادثه دوم، یک پهپاد ایرانی با «نیت نامشخص» به ناو هواپیمابر یو.اس.اس آبراهام لینکلن نزدیک شد و توسط یک جنگنده اف-۳۵ سرنگون گردید. این موضوع را کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، اعلام کرد.
نقطه تنش: یک مقام آمریکایی هر دو اقدام ایران را «بسیار تهاجمی» توصیف کرده و گفت این دو حادثه تنها شش ساعت با یکدیگر فاصله داشتهاند.
هاوکینز در بیانیه خود افزود: «ایالات متحده مزاحمتها و تهدیدهای ایران در آبها و حریم هوایی بینالمللی را تحمل نخواهد کرد. اقدامات غیرضروری و تهاجمی ایران در نزدیکی نیروهای آمریکایی، شرکای منطقهای و کشتیهای تجاری، خطر برخورد، محاسبه اشتباه و بیثباتی منطقه را افزایش میدهد.»
وضعیت فعلی: انتظار میرود عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و استیو ویتکوف، فرستاده ویژه کاخ سفید، ریاست دو تیم مذاکرهکننده را بر عهده داشته باشند.
عراقچی روز سهشنبه با همتایان عمانی و ترکیهای خود و نیز با نخستوزیر قطر گفتوگو کرده است.
در همین حال، ویتکوف در اسرائیل با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر آن کشور، دیدار کرد.
به گفته مقامهای اسرائیلی، محور اصلی این دیدار ایران بوده و نتانیاهو در این جلسه رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل، سپهبد ایال زمیر، رئیس موساد دیوید بارنئا و رئیس اطلاعات نظامی، سرتیپ شلومی بیندر، را نیز همراه داشته است.