باراک راوید / آکسیوس
بر اساس اعلام دو منبع مطلع و یک مقام آمریکایی، انتظار میرود «استیو ویتکاف» فرستاده کاخ سفید و «عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران روز جمعه در استانبول، به همراه نمایندگانی از چند کشور عربی و اسلامی دیدار و درباره توافق احتمالی هستهای گفتوگو کنند.
یک منبع چهارم که در جریان برنامهریزی این نشست قرار دارد، گفته است که برگزاری نشست در روز جمعه «بهترین سناریو» است، اما تا زمانی که جلسه واقعاً برگزار نشود، هیچ چیز قطعی نیست.
اهمیت موضوع: این دیدار، نخستین گفتوگو میان مقامهای آمریکایی و ایرانی از زمان فروپاشی مذاکرات و جنگ ۱۲ روزه در ژوئن گذشته خواهد بود. این رویداد در حالی رخ میدهد که ایالات متحده در حال انجام یک بسیج بزرگ نظامی در خلیج فارس است و دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا تأکید دارد تنها راه جلوگیری از مناقشه نظامی، دستیابی سریع به یک توافق است.
به گفته مقام آمریکایی، محور اصلی نشست استانبول، تلاش برای تدوین بسته توافقی است که مانع از بروز جنگ شود. این مقام افزود دولت ترامپ امیدوار است ایران با آمادگی لازم برای انجام مصالحههای ضروری در این نشست حاضر شود.
پشت صحنه: برگزاری نشست پیشِرو حاصل تلاشهای دیپلماتیک ترکیه، مصر و قطر طی چند روز گذشته بوده است.
روز دوشنبه، وزیران امور خارجه ترکیه، عربستان سعودی و مصر بار دیگر با عباس عراقچی گفتوگو کردند تا درباره امکان برگزاری این دیدار تبادلنظر کنند.
رسانههای رسمی ایران نیز گزارش دادند که «مسعود پزشکیان» رئیسجمهور این کشور دستور آغاز دور تازهای از مذاکرات با دولت ترامپ را صادر کرده است.
عراقچی روز دوشنبه در سخنانی اظهار داشت: «ایران آماده دیپلماسی است، اما دیپلماسی با فشار، تهدید و زور سازگار نیست. امیدواریم نتایج آن بهزودی آشکار شود.»
بین خطوط: خواست دیرین دولت ترامپ مبنی بر گنجاندن برنامه هستهای، برنامه موشکی و فعالیتهای منطقهای ایران در هرگونه توافق، با موضع تهران که تنها پرونده هستهای را قابل مذاکره میداند، در تضاد است. هنوز مشخص نیست ویتکاف و عراقچی چگونه خواهند کوشید این فاصله دیدگاه را برطرف کنند.
تحرکات جاری: به گفته یک مقام اسرائیلی، ویتکاف قرار است روز دوشنبه راهی اسرائیل شود و سهشنبه با نخستوزیر بنیامین نتانیاهو دیدار کند. به گفته این مقام، این دیدار به درخواست نتانیاهو انجام میگیرد.
همچنین ویتکاف قرار است با رئیس ستاد ارتش اسرائیل، ژنرال «ایال زامیر» نیز دیدار کند. زامیر بهتازگی از سفری کمسابقه به واشینگتن بازگشته است. او در این سفر با ژنرال «دن کین» رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا دیدار و در مورد طرحهای دفاعی و تهاجمی اسرائیل در سناریوی جنگ با ایران، وی را در جریان گذاشته است.
ویتکاف سپس روزهای چهارشنبه و پنجشنبه به ابوظبی سفر خواهد کرد تا در مذاکرات صلح سهجانبه میان روسیه و اوکراین شرکت کند. «جرد کوشنر» مشاور و داماد رئیسجمهور ترامپ نیز قرار است در این گفتوگوها حضور داشته باشد.
پس از آن، ویتکاف و کوشنر روز پنجشنبه به قطر خواهند رفت تا با نخستوزیر این کشور، «محمد بن عبدالرحمن آلثانی»، درباره موضوع ایران دیدار کنند.
در نهایت، ویتکاف و کوشنر روز جمعه در استانبول با عباس عراقچی دیدار خواهند کرد.
به گفته مقام آمریکایی، وزیران امور خارجه ترکیه، قطر، مصر، عمان، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و پاکستان نیز احتمالاً در این نشست حضور خواهند داشت.