اورشلیمپست / ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶
در حالی که رویارویی میان ایالات متحده و ایران، همزمان با نزدیک شدن به پایان هفته و با انتظار برای ورود ناو هواپیمابر «یواساس لینکلن» به خاورمیانه، به اوج خود میرسد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اکنون در نقطهای سرنوشتساز قرار گرفته است؛ نقطهای که ممکن است درگیریای را که دهههاست ادامه دارد، به مرحلهای تعیینکننده وارد کند.
دستور رئیسجمهور روشن بوده است: حفظ همه گزینهها روی میز. و دقیقاً همین روند اکنون در جریان است. طی روزهای اخیر، موجی از جنگندهها، هواپیماهای سوخترسان، ناوشکنها و دیگر تجهیزات دریایی به خاورمیانه اعزام شدهاند؛ مشخصاً به حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام).
در حال حاضر، دریادار «برد کوپر» فرماندهی سنتکام را بر عهده دارد. او در جلسهای اخیر گفت: «امروز حیاتی است که حداکثر فضای مانور و حداکثر فضای تصمیمگیری را در اختیار وزیر دفاع و رئیسجمهور قرار دهیم تا بتوانند برنامهها و مسیرهای کلیدی را تعیین کنند.»
کوپر چهرهای ناآشنا با ایران نیست. او در جریان ادای شهادت در برابر سنای آمریکا پیش از انتصابش، اشاره کرد که چندین سال تنها در فاصله حدود ۱۰۰ مایلی از ایران زندگی کرده است؛ اشارهای به دوران فرماندهیاش بر ناوگان پنجم و نیروهای دریایی فرماندهی مرکزی آمریکا، سمتی که از سال ۲۰۲۱ بر عهده گرفت.
از جمله اقدامات او، پس از امضای «توافقهای ابراهیم» که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ آغاز شد، ترویج همکاری میان اسرائیل و کشورهای عربی منطقه بود.
دن شاپیرو در گفتوگو با اورشلیمپست گفت: «بهنظر من، از میان همه فرماندهان نظامی آمریکا در منطقه در دوران توافقهای ابراهیم، او فعالترین فرد بود؛ کسی که سریعتر از دیگران ‘به دل ماجرا زد’ تا این توافقها را در عمل، روی زمین ــ یا در مورد او، روی دریا ــ محقق کند.»
شاپیرو پیشتر سفیر ایالات متحده در اسرائیل و سپس معاون وزیر دفاع آمریکا در امور خاورمیانه بوده است. او افزود: «هدف او این بود که اسرائیل و کشورهای عربی صرفاً توافقنامههای صلحی روی کاغذ امضا نکنند، بلکه آنها را از طریق همکاریهای جدی نظامی به اجرا بگذارند.»
به دستور ترامپ، کوپر همچنین یکی از فرماندهان عملیات «پوسایدون آرچر» (Poseidon Archer) بود؛ عملیاتی که شامل حملات هوایی علیه اهداف حوثیها در یمن، پس از حملات این گروه به کشتیهای آمریکایی و بینالمللی در دریای سرخ، میشد.
کوپر در گفتوگویی با برنامه «۶۰ دقیقه» گفت: «ایرانیها و سپاه پاسداران در داخل یمن فعالیت میکنند و به حوثیها کمک میرسانند.» پس از آنکه حوثیها به دولت آمریکا اعلام کردند هدف قرار دادن کشتیها در دریای سرخ را متوقف خواهند کرد، این عملیات پایان یافت.
زمانی که اسرائیل عملیات «شیرِ خیزان» را آغاز کرد، کوپر بهعنوان جانشین ژنرال مایکل کوریلا، فرمانده پیشین سنتکام، ایفای نقش میکرد. در این جایگاه، او مسئول هماهنگی میان آمریکا و اسرائیل برای دفاع در برابر موشکهای بالستیک و پهپادهای ایرانی بود.
استقرار نیروها، گزینههای ترامپ علیه ایران را گسترش میدهد
فرماندهی مرکزی ایالات متحده همچنین نقش مهمی در عملیات آمریکایی برای نابودی سه سایت اصلی هستهای ایران داشت؛ عملیاتی که در دوره ریاستجمهوری ترامپ آغاز شد و «چکش نیمهشب» (Midnight Hammer) نام گرفت. ترامپ به ایران هشدار داده بود که در صورت تلاش برای بازسازی این تأسیسات، آنها را بار دیگر بمباران خواهد کرد.
ورود این نیروها به منطقه، طیفی گسترده از گزینهها را در اختیار ترامپ برای اقدام علیه ایران قرار میدهد؛ از حملات مستقیم نظامی گرفته تا احتمال اعمال محاصره دریایی با هدف جلوگیری از صادرات نفت ایران، موضوعی که به گفته دیپلماتهای خارجی در گفتوگو با اورشلیمپست مطرح شده است.
چنین الگویی مشابه اقدامی است که رئیسجمهور آمریکا چند هفته پیش در قبال ونزوئلا انجام داد؛ زمانی که پیش از صدور دستور عملیاتی برای دستگیری نیکلاس مادورو، رئیسجمهور پیشین ونزوئلا، و همسرش و انتقال آنها به ایالات متحده برای محاکمه به اتهامهای مرتبط با قاچاق مواد مخدر، فشارهای دریایی و نظامی را افزایش داد.
ترامپ روز پنجشنبه در داووس به خبرنگاران گفت: «نمیخواهم وارد جزئیات گامهایی شوم که ممکن است بردارم.» او افزود: «خواهیم دید در ایران چه اتفاقی میافتد.»
رئیسجمهور آمریکا بارها نشان داده است که وقتی به اقدام تهدید میکند، اغلب آن را عملی میسازد. آرایش گسترده نیروهایی که در روزهای آینده تحت فرمان سنتکام قرار خواهند گرفت، این امکان را به رئیسجمهور میدهد که دستور «اقدام» را صادر کند.
ترامپ، طبق معمول، کارتهایش را نزدیک به سینه نگه میدارد و از افشای گامهای بعدی خودداری میکند. با این حال، بسیاری بر این باورند که استقرار گسترده نیروها در منطقه، اتفاقی و تصادفی نیست.