دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز پنجشنبه گفت که یک ناوگان بزرگ نظامی آمریکا به سمت ایران در حرکت دارد، اما امیدوار است مجبور به استفاده از آن نشود. او همزمان هشدارهای خود به تهران را تکرار کرد و ایران را از کشتن معترضان یا ازسرگیری برنامه هستهایاش برحذر داشت.
مقامهای آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن سخن گفتند، اعلام کردند ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» به همراه چندین ناوشکن مجهز به موشک هدایتشونده، طی روزهای آینده به خاورمیانه خواهد رسید.
یکی از این مقامها گفت که سیستمهای دفاع هوایی اضافی نیز برای استقرار در خاورمیانه در نظر گرفته شده است؛ این سیستمها میتوانند برای حفاظت از پایگاههای آمریکایی در منطقه در برابر هرگونه حمله احتمالی ایران حیاتی باشند.
استقرار این تجهیزات نظامی گزینههای در دسترس ترامپ را گسترش میدهد؛ هم برای دفاع بهتر از نیروهای آمریکایی در سراسر منطقه در شرایط تنشآمیز کنونی، و هم برای امکان اقدام نظامی بیشتر پس از حمله به تأسیسات هستهای ایران در ماه ژوئن.
ترامپ در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای «ایرفورسوان»، در مسیر بازگشت به ایالات متحده پس از دیدار با رهبران جهان در داووس سوئیس، گفت: «ما تعداد زیادی کشتی به آن سمت در حرکت داریم، فقط برای احتیاط... ترجیح میدهم هیچ اتفاقی نیفتد، اما ما خیلی دقیق آنها را زیر نظر داریم.»
او در بخش دیگری افزود: «ما یک ناوگان داریم... که به آن سمت در حرکت است، و شاید مجبور به استفاده از آن نشویم.»
این ناوهای جنگی از هفته گذشته از منطقه آسیا-اقیانوسیه به حرکت درآمدند؛ همزمان با اوجگیری تنشها میان ایران و ایالات متحده پس از سرکوب شدید اعتراضات در سراسر ایران طی ماههای اخیر.
ترامپ بارها تهدید کرده بود که در صورت ادامه کشتار معترضان در ایران مداخله خواهد کرد، اما اعتراضات هفته گذشته کاهش یافت. رئیسجمهور هفته گذشته از شدیدترین لحن خود عقبنشینی کرد و ادعا کرد که اعدام زندانیان را متوقف کرده است.
او این ادعا را روز پنجشنبه تکرار کرد و گفت ایران پس از تهدیدهای او، نزدیک به ۸۴۰ اعدام را لغو کرد.
ترامپ گفت: «من گفتم: اگر آن افراد را به دار آویزید، چنان ضربهای خواهید خورد که تاکنون نخوردهاید. کاری که ما با برنامه هستهای ایران کردیم، در مقایسه با آن مثل بادامزمینی خواهد بود.»
او افزود: «یک ساعت قبل از وقوع این اتفاق وحشتناک، آنها آن را لغو کردند» و این را «نشانه خوبی» خواند.
ارتش ایالات متحده در گذشته نیز در دورههای تنش بالا، به طور دورهای نیروهای خود را به خاورمیانه اعزام کرده است؛ اقداماتی که اغلب جنبه دفاعی داشتهاند.
با این حال، ارتش آمریکا سال گذشته پیش از حملات ژوئن به برنامه هستهای ایران، یک استقرار گسترده در منطقه انجام داد.
ترامپ گفته است ایالات متحده در صورتی که تهران پس از حملات ژوئن به تأسیسات کلیدی، برنامه هستهای خود را از سر بگیرد، اقدام خواهد کرد.
او روز پنجشنبه گفت: «اگر دوباره سعی کنند این کار را انجام دهند، باید به منطقه دیگری بروند. ما آنجا هم به همان راحتی آنها را هدف قرار خواهیم داد.»
ایران باید به آژانس بینالمللی انرژی اتمی سازمان ملل (IAEA) گزارش دهد که چه اتفاقی برای تأسیساتی که توسط ایالات متحده هدف قرار گرفتهاند و مواد هستهای موجود در آنها افتاده است. این شامل حدود ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا خلوص ۶۰ درصد میشود که طبق معیار آژانس، اگر به اندازه کافی غنی شود، برای ساخت ۱۰ بمب هستهای کافی خواهد بود.
آژانس حداقل هفت ماه است که موجودی اورانیوم غنیشده بالای ایران را تأیید نکرده است؛ در حالی که این نهاد نظارتی توصیه میکند این تأیید باید ماهانه انجام شود.
هنوز مشخص نیست که آیا اعتراضات در ایران دوباره اوج خواهد گرفت یا نه. اعتراضات از ۲۸ دسامبر با تظاهرات محدود در بازار بزرگ تهران بر سر مشکلات اقتصادی آغاز شد و به سرعت به سراسر کشور گسترش یافت.
گروه حقوق بشری هرانا (HRANA) مستقر در آمریکا اعلام کرده است تاکنون ۴۵۱۹ مورد مرگ مرتبط با ناآرامیها را تأیید کرده است؛ شامل ۴۲۵۱ معترض، و ۹۰۴۹ مرگ دیگر در دست بررسی است.
یک مقام ایرانی به رویترز گفت آمار مرگومیر تأییدشده تا روز یکشنبه بیش از ۵۰۰۰ نفر بوده است؛ شامل ۵۰۰ نفر از نیروهای امنیتی.
ترامپ در پاسخ به سؤال درباره تعداد معترضان کشتهشده گفت: «هیچکس نمیداند... منظورم این است که به هر حال تعدادشان خیلی زیاد است.»
خبرگزاری رویترز / ۲۳ ژانویه ۲۰۲۶