فاصله چشمگیر آمار مستند با واقعیت کشتار معترضان؛
«پزشکان زندان اجازه رسیدگی به زخمیها را ندارند تا آنها جان بدهند»
سازمان حقوق بشر ایران / ۲۹ دی ۱۴۰۴
بیستوسه روز پس از آغاز اعتراضات و دوازده روز پس از قطع سراسری اینترنت، اطلاعات و روایتهای شاهدان عینی ابعاد گستردهتری از کشتار معترضان توسط حکومت را آشکار میکند. با توجه به گستره این جنایت و محدودیتهای شدید ارتباطی، از جمله قطع اینترنت، امکان ارائه آمار دقیق مطابق با استانداردهای سازمان حقوق بشر ایران، شامل راستیآزمایی چندلایهای و تأیید از طریق دستکم دو منبع مستقل، در شرایط کنونی ممکن نیست. به همین دلیل، این سازمان تا دستیابی به مستندات کافی از انتشار آمارهای روزانه خودداری میکند.
در آخرین گزارش آماری، سازمان حقوق بشر ایران براساس مستندات دریافتی از منابع موثق، کشتهشدن دستکم ۳۴۲۸ معترض را اعلام کرد؛ و این رقمی است که با روایتهای شاهدان عینی و برآورد این سازمان از تعداد واقعی جانباختگان فاصلهای معنادار دارد. برآوردهای منتشرشده در برخی رسانهها، مبتنیبر اطلاعات رسیده از منابع حکومتی یا بیمارستانها، از کشتهشدن ۵۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰ معترض حکایت دارند. این درحالی است که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در سخنرانی خود از «چند هزار نفر» و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، نیز از کشتهشدن «هزاران نفر» سخن گفتهاند.
یادآوری این نکته لازم است که منابع حکومتی همواره آمار جنایات خود را بهمراتب کمتر از واقعیت اعلام میکنند. برای نمونه، در پنج سال گذشته جمهوری اسلامی بهطور میانگین تنها ۱۲ درصد از اعدامهایی را که سازمان حقوق بشر ایران براساس دو منبع مستقل تأیید کرده، بهطور رسمی اعلام کرده است.
سازمان حقوق بشر ایران مستندسازی جنایات حکومت در سرکوب اعتراضات ۱۴۰۴ را با جدیت ادامه میدهد و از عموم شهروندان و افرادی که به اطلاعات و مستنداتی دسترسی دارند که میتواند به روشنشدن ابعاد این جنایات کمک کند، میخواهد آنها را در اختیار این سازمان قرار دهند.
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در اینباره گفت: «اطلاعات رسیده از شاهدان عینی، خانوادهها و سایر شهروندان، همراه با دیگر شواهد موجود، نشان میدهد که شمار معترضان کشتهشده ممکن است حتی از بالاترین برآوردهای رسانهای نیز فراتر باشد. جمهوری اسلامی بدون تردید یکی از بزرگترین کشتارهای جمعی معترضان در دوران ما را مرتکب شده و همه شواهد حاکی از آن است که این کشتار برنامهریزیشده و با هماهنگی کامل انجام شده است. این نشان میدهد که این جنایات بر اساس دستوری واحد ازسوی رهبر جمهوری اسلامی و با همکاری نیروهای سرکوب، بهویژه سپاه پاسداران، انجام شده است. رسیدگی به این جنایات ازطریق دیوان کیفری بینالمللی و قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست تروریستی بینالمللی باید در دستور کار فوری جامعه جهانی قرار گیرد. جامعه جهانی باید تهدیدهای مقامهای جمهوری اسلامی مبنیبر صدور و اجرای احکام اعدام برای معترضان را بسیار جدی بگیرد و از وقوع یک کشتار گسترده دیگر، اینبار در زندانها، جلوگیری کند.»
براساس تخمین سازمان حقوق بشر ایران، حدود ۲۵هزار نفر در ارتباط با اعتراضات بازداشت شدهاند و ادامه روند پخش اعترافات اجباری معترضان بازداشتشده از تلویزیون جمهوری اسلامی نگرانیها از صدور و اجرای احکام اعدام برای آنان را تشدید کرده است.
غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی، امروز دوشنبه، ۲۹ دیماه، در جلسه شورایعالی قوه قضائیه با اشاره به یکی از موارد اعتراف اجباری پخششده از تلویزیون حکومتی در روزهای گذشته، تأکید کرد «در مواردی از ایندست که به این روشنی است» (در پرونده اقرار صریح داریم)، نباید پرونده «معطل بماند» و باید باسرعت رسیدگی شود.
همزمان احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی هم گفت: «اغتشاشگران و تروریستها را تا نفر آخر تعقیب میکنیم. خوشبختانه تعداد زیادی از آنها دستگیر شدند؛ تماماً اعتراف داشتند، اعترافاتی که مبنیبر خشونت، قتل و غارت بود، که پروندهشان تشکیل شده و در دست اقدام برای مقام قضایی است. تعداد زیادیشان هم شناسایی شدهاند که بهنوبت سراغشان خواهیم رفت و تمامشان را دستگیر میکنیم.»
وضعیت کودکان بازداشتشده در شیراز؛ ممانعت از رسیدگی پزشکی تا سرحد مرگ
براساس گزارشهایی که از منابع آگاه در شیراز به سازمان حقوق بشر ایران رسیده است، درجریان اعتراضات ضدحکومتی روز چهارشنبه، ۱۷ دیماه، موج گستردهای از بازداشتها در محلههای معالیآباد و فرهنگیان شیراز رخ داده است. بازداشتشدگان که تعداد آنها بیش از یکهزار نفر تخمین زده میشود، به مکانهای نامناسبی، از جمله زیرزمین زندان مرکزی شیراز (عادلآباد) و بازداشتگاه مجاور آن، منتقل شدهاند. گزارشهای دریافتی تأیید میکند دو نوجوان زخمی که در محله فرهنگیان هدف گلوله قرار گرفته بودند، بهدلیل ممانعت از درمان و خونریزی شدید، در بهداری زندان جان خود را از دست دادهاند.
یک منبع مطلع درخصوص وضعیت بازداشتشدگان در شیراز به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «تعداد زیادی از بازداشتشدگان از شهر مرودشت به شیراز منتقل شدهاند که بسیاری از آنها با گلولههای ساچمهای زخمیاند. درمیان بازداشتشدگان، نوجوانانی بین ۱۶ تا ۱۸ سال حضور دارند که وضعیت جسمی برخی از آنها تکاندهنده است. حسین احمدزاده یکی از این نوجوانان است که هر دو چشم خود را از دست داده و جمجمهاش پر از ساچمه است. همچنین کوروش فاطمی و امید فراهانی، هر دو ۱۶ ساله، از ناحیه کمر هدف گلوله قرار گرفته و دچار فلج شدهاند.»
این منبع در ادامه افزود: «پارسا زبیعی، مهرداد خورشیدی، حسین رمضانپور، داوود الماسی و مرتضی انتخابی از دیگر نوجوانان بازداشتشدهاند. وضعیت درمانی در زندان بهقدری بحرانی است که یکی از پزشکان زندان بهنام دکتر جعفرزاده بهدلیل اصرار بر رسیدگی به زخمیها بازداشت شده است؛ چراکه به کادر پزشکی دستور داده شده بود حق رسیدگی به زخمیها را ندارند تا آنها در اثر خونریزی جان بدهند.»
منابع سازمان حقوق بشر ایران همچنین تأکید کردهاند دستکم ۷۰ نفر در مرودشت کشته شدهاند که تلاش برای احراز هویت دقیق تمامی آنها ادامه دارد. طبق گفتههای این منابع، زندان عادلآباد شیراز در روزهای اخیر بهمدت چهار روز در وضعیت فوقالعاده قرار داشته، هواخوری زندانیان ممنوع شده و تمامی خطوط تلفن و ملاقاتهای زندان قطع بوده است.