باراک راوید / آکسیوس
به گفته دو منبع مطلع از محتوای تماس، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، شامگاه پنجشنبه تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفتوگو کرده است تا درباره وضعیت ایران رایزنی کند.
اهمیت موضوع: این دومین گفتوگوی آنان طی دو روز گذشته است؛ در حالی که ترامپ در حال بررسی گزینههای ممکن خود برای انجام حمله نظامی یا ورود به مذاکرات دیپلماتیک با حکومت ایران است؛ حکومتی که با موجی گسترده از اعتراضات و بیثباتی داخلی مواجه شده است.
کاخ سفید و دفتر نخستوزیری اسرائیل از اظهار نظر درباره این تماس خودداری کردند.
جزئیات بیشتر: در تماس نخست دو رهبر که روز چهارشنبه صورت گرفت، نتانیاهو از ترامپ خواسته بود تا در اقدام نظامی علیه ایران شتاب نکند و به اسرائیل فرصت بیشتری برای آمادگی در برابر هرگونه اقدام تلافیجویانه احتمالی ایران بدهد.
این درخواست یکی از دلایل تصمیم ترامپ برای به تعویق انداختن دستور حمله ارتش آمریکا به اهدافی در ایران بود.
ترامپ روز جمعه در پاسخ به خبرنگاری که از او پرسید آیا نگرانیهای اسرائیل و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس باعث تأخیر در حمله شده است یا نه، گفت: «هیچکس مرا متقاعد نکرد. خودم، خودم را متقاعد کردم.»
او افزود که لغو احکام اعدام معترضان از سوی حکومت ایران «تأثیر زیادی» بر تصمیم او داشته است.
مقامهای آمریکایی میگویند گزینه اقدام نظامی همچنان روی میز است اگر ایران دوباره به کشتار معترضان دست بزند. مقامهای اسرائیلی نیز معتقدند با وجود تأخیر فعلی، احتمال انجام حمله از سوی آمریکا در روزهای آینده همچنان وجود دارد.
تحولات مرتبط: کرملین اعلام کرد ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روز پنجشنبه بهصورت جداگانه با نتانیاهو و همچنین با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، گفتوگو کرده و پیشنهاد داده است میان دو کشور میانجیگری کند تا از تشدید تنشها جلوگیری شود.
در کانون توجه: نتانیاهو رئیس سازمان اطلاعات و عملیات ویژه اسرائیل (موساد)، دیوید بارنئا، را برای رایزنی درباره ایران به آمریکا اعزام کرده است. انتظار میرود بارنئا روز جمعه در میامی با استیو ویتکاف، نماینده اعزامی کاخ سفید، دیدار کند.
چشمانداز کلی: ویتکاف شامگاه پنجشنبه در همایش «شورای اسرائیلی-آمریکایی» در میامی گفت امیدوار است مسئله ایران از طریق دیپلماسی حل شود.
او تأکید کرد که هر توافقی باید شامل چند محور باشد: محدودسازی غنیسازی اورانیوم در ایران، کاهش توان موشکهای بالستیک، انتقال ذخایر ۲۰۰۰ کیلوگرمی اورانیوم غنیشده به خارج از کشور و توقف حمایت ایران از گروههای نیابتیاش در منطقه.
وی افزود: «بهنظر من اقتصاد ایران دچار لغزش جدی شده است. تورم بهمراتب بالاتر از ۵۰ درصد است. اگر ایران بخواهد دوباره به جامعه جهانی بازگردد، میتوانیم این چهار مسئله را از راه دیپلماتیک حل کنیم؛ و این بهترین نتیجه ممکن خواهد بود، زیرا گزینه جایگزین آن خوشایند نخواهد بود.»