سازمان حقوق بشر ایران / ۲۶ دی ۱۴۰۴
بیست روز از آغاز دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران میگذرد و باوجود ادامه قطعی اینترنت در سراسر ایران، بهتدریج برخی روایات بهدست سازمان حقوق بشر ایران میرسد که ابعاد گسترده سرکوب و کشتار سیستماتیک معترضان را آشکارتر میکنند.
سازمان حقوق بشر ایران به جزئیات تازهای از جانباختن نگین قدیمی، معترض ۲۸ ساله تهرانی، دست یافته است. یک منبع نزدیک به خانواده به سازمان حقوق بشر ایران گفت نگین که همراه خانوادهاش به تنکابن در استان مازندران ایران سفر کرده بود، با شلیک مستقیم گلوله جنگی مأموران جمهوری اسلامی کشته شد.
براساس اطلاعات موجود، تخمین زده میشود هزاران معترض در سرتاسر ایران کشته شده باشند، که بیشتر این رقم به کشتار گسترده معترضان در روزهای پنجشنبه و جمعه، ۱۸ و ۱۹ دیماه، بازمیگردد. سازمان حقوقبشر ایران تا این لحظه کشتهشدن ۳۴۲۸ معترض را ازطریق اطلاعات منابع موثق در سیستم بهداشت و درمان جمهوری اسلامی، شاهدان عینی و یا دو منبع مستقل مستندسازی کرده است. سازمان حقوقبشر ایران تأکید میکند که این یک آمار حداقلی است و مستندسازی برای آشکارکردن ابعاد بیشتر این کشتار جمعی ادامه خواهد یافت.
براساس تخمین سازمان حقوق بشر ایران، حدود ۲۰هزار نفر نیز در جریان اعتراضات بازداشت شدهاند و ادامه پخش اعترافات اجباری معترضان بازداشتشده از تلویزیون جمهوری اسلامی نگرانیها از صدور و اجرای احکام اعدام برای آنان را تشدید کرده است.
همزمان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه چهارشنبه، ۲۴ دیماه، در پاسخ به سئوال خبرنگار رسانه آمریکایی فاکسنیوز درباره احتمال اعدام معترضان گفت: «ما برنامهای برای اعدام [معترضان] نداریم.»
این درحالی است که غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی، یک روز بعد، یعنی پنجشنبه ۲۵ دیماه، برای چندمینبار بر ضرورت «تسریع در محاکمه و مجازات» بازداشتشدگان تأکید کرد و مدعی شد که «این خواست مردم است».
سازمان حقوق بشر ایران بار دیگر درباره صدور و اجرای احکام اعدام معترضان توسط جمهوری اسلامی هشدار میدهد. محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در اینباره گفت: «خطر صدور و اجرای احکام اعدام در روزها و هفتههای آینده بسیار جدی است؛ زیرا اعدام مهمترین ابزار ایجاد رعب و وحشت در جامعه است و جمهوری اسلامی پس از کشتار گسترده معترضان، برای جلوگیری از شکلگیری دوباره اعتراضات و مهار خشم عمومی، به اعدام متوسل میشود. اظهارات رئیس قوه قضائیه و پخش اعترافات اجباری از تلویزیون دولتی، همگی نشانههایی روشن از زمینهسازی برای اجرای اعدامهاست.»
او همچنین با اشاره به ادعای عباس عراقچی مبنیبر اینکه هیچ برنامهای برای اعدام معترضان وجود ندارد، افزود: «وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی هیچگونه اختیار یا نقشی در تصمیمگیری درباره اعدامها ندارد و وظیفه او صرفاً توجیه جنایات حکومت و فریب افکار عمومی در سطح بینالمللی است. جمهوری اسلامی قصد دارد معترضان را نه بهعنوان معترض، بلکه با اتهامهایی چون جاسوسی، تروریسم و محاربه اعدام کند.»
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، دیروز پنجشنبه ۲۵ دیماه در کنفرانس مطبوعاتی روزانهاش با خبرنگاران درمورد ایران گفته بود: «رئیسجمهوری امروز مطلع شده ۸۰۰ اعدامی که قرار بود دیروز اجرا شود، متوقف شده است.»
محمود امیریمقدم در اینباره گفت: «جمهوری اسلامی عامدانه از طرح عددی مانند ۸۰۰ اعدام در یک روز استفاده میکند تا حساسیت افکار عمومی و جامعه جهانی را به اعدامهای برنامهریزیشده کاهش دهد. جامعه جهانی باید بهروشنی به جمهوری اسلامی پیام دهد که حتی اعدام یک معترض نیز غیرقابلقبول است و باید فوراً برای پیگرد قضایی علی خامنهای و نیروهای تحت امر او بهدلیل مشارکت در کشتار گسترده معترضان اقدام کند.»
دور جدید اعتراضات که از ۷ دیماه ۱۴۰۴ علیه شرایط بد اقتصادی از بازار تهران شروع شده بود، بهسرعت با شعارهای ضدحکومتی به نقاط مختلف ایران کشیده شد. اعتراضها تا پیش از قطع سراسری اینترنت در شامگاه پنجشنبه ۱۸ دیماه در همه استانهای کشور و حدود ۱۹۰ شهر ایران ادامه داشته و پس از آن نیز تا پیش از برقراری وضعیت حکومت نظامی در شهرها، بهصورت گستردهتر ادامه داشت.
قطعی اینترنت سراسری در ایران همچنان ادامه دارد و در روزهای اخیر، گزارشهای مربوط به وضعیت در ایران و سرکوب اعتراضات روزهای گذشته، تنها ازطریق افرادی که بهتازگی از ایران خارج شدهاند، تماسهای تلفنی کوتاه و برخی تماسها ازطریق اینترنت ماهوارهای استارلینک بهدست سازمان حقوق بشر ایران میرسد.
جانباختن معترض جوان در آغوش پدر
براساس اطلاعات رسیده به سازمان حقوق بشر ایران، نگین قدیمی، ۲۸ ساله و اهل تهران، روز جمعه ۱۹ دیماه در شهر تنکابن استان مازندران بر اثر اصابت گلوله جنگی کشته شد.
یک منبع نزدیک به خانواده نگین قدیمی به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «نگین بههمراه اعضای خانوادهاش در شهسوار (تنکابن) حضور داشت که در جریان تجمع مردم، نیروهای امنیتی اقدام به شلیک گاز اشکآور کردند. درپی این وضعیت، اعضای خانواده از هم جدا شدند و نگین تنها در کنار پدرش باقی ماند. پدر با هشدار درباره خطر، از او خواست بازگردند، اما نگین پاسخ داد: “برای چه برگردیم؟ از چه میترسی؟” او یک قدم به جلو برداشت و بلافاصله هدف گلوله جنگی قرار گرفت.»
این منبع مطلع به سازمان حقوق بشر ایران گفت که گلوله جنگی به پهلوی نگین اصابت کرده است. او درحالیکه بسیار متأثر بود، اضافه کرد: «با کمک مردم، او را به داخل یک خانه منتقل کردند. پدرش بارها التماس کرد تا او را به بیمارستان برسانند، اما بهدلیل ادامه تیراندازی، امکان انتقال وجود نداشت. در لحظهای که گلوله به او اصابت کرد، نگین رو به پدرش گفت: “بابا، سوختم...سوختم.” نگین بر اثر خونریزی شدید در آغوش پدرش جان باخت. نگین عشق من بود. خواهر کوچولوی من بود. صدای ما باشید. اسم نگین را فریاد بزنید.»
به گفته منبع نزدیک به خانواده نگین قدیمی، او و خانواده اش تنها درحال راهپیمایی مسالمتآمیز در خیابان بودند که این اتفاق رخ داد. این منبع، نگین را دانشآموخته رشته مهندسی بیوتکنولوژی و دختری شاد و عاشق نقاشی و شنا معرفی کرد که بخشی از عمرش را بهدلیل حرفه پدرش در نقاط مختلف ایران، ازجمله بندرعباس، اراک و ساری، گذراند و سرانجام در کناره دریای خزر بهدست ماموران جمهوری اسلامی کشته شد.
اطلاعات رسیده به سازمان حقوق بشر ایران نشان میدهد که با وجود سرکوب خونین معترضان در تنکابن، جو شدید امنیتی در این شهر همچنان ادامه دارد. تصاویری از حضور گسترده و گشتزنی نیروهای نظامی با سلاحهای سنگین در این شهر منتشر شده است.
ادامه جو امنیتی و حکومت نظامی در مناطقی از ایران
گزارشها از بسیاری از شهرهای سراسر ایران حکایت از این دارد که نیروهای امنیتی و نظامی در سراسر شهرها حضور گسترده دارند و از غروب بهبعد، نوعی حکومت نظامی برقرار میشود.
یک شاهد عینی که بهتازگی توانسته است از ایران خارج شود، در گفتوگو با سازمان حقوق بشر ایران، از جو امنیتی شدید و حضور پررنگ نیروهای نظامی در خیابانهای تهران و کرج خبر داد.
این منبع به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «فضای تهران و کرج مانند شهر ارواح، خلوت است. مردم بهشدت خشمگیناند و امیدشان به رسیدن کمکهای خارجی است. نیروهای نظامی سر خیابانها و کوچهها با اسلحههای جنگی، عمدتاً وینچستر و ساچمهزن و کلاشنیکف، ایستادهاند. شهرها کاملاً به حالت حکومت نظامی درآمدهاند. بسیاری از مغازهها بستهاند.»
این منبع درباره هجوم مأموران امنیتی به خانههای مردم برای ضبط دستگاههای گیرنده اینترنت ماهوارهای استارلینک گفت: «به خانه یکی از بستگان من در تهران، برای جمعآوری استارلینک حمله کردند. این حملات شبانه به خانههای مردم که کاملاً غافلگیرانه و بهشکل یورش است، بیشتر در مناطقی از تهران مثل پونک و نارمک و هفتحوض دیده میشود، احتمالاً چون ویدیوهای بیشتری از این مناطق به خارج از کشور ارسال شده است. برای پیدا کردن استارلینک تمام خانه را میگردند، با فحاشی و بههمریختن کامل وسایل خانه.»
در مناطق کردنشین ایران نیز همزمان با قطع گسترده اینترنت، فضای کاملاً نظامی و امنیتی بر شهرها حاکم شده است. گشتزنی نیروهای امنیتی در سطح شهرها ادامه دارد و دسترسی مردم به پیامک و تماس تلفنی بهشدت محدود و تحت کنترل است.
تداوم قطعی اینترنت در سراسر ایران
قطعی سراسری اینترنت در ایران بهمدت بیش از یک هفته ادامه دارد و این درحالی است که براساس برخی گزارشها، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، گفته است که «اینترنت بینالمللی حداقل تا پیش از نوروز سال ۱۴۰۵ در دسترس کاربران نخواهد بود».
از زمان آغاز این خاموشی دیجیتال در ایران، تنها گروهی از شهروندان ازطریق سیستم خدمات اینترنت ماهوارهای استارلینک به اینترنت دسترسی داشتهاند. همزمان گزارشهای متعددی از یورش نیروهای حکومتی به خانههای شهروندان برای توقیف دیشهای ماهواره و گیرندههای استارلینک و همچنین ارسال پارازیت و بهکارگیری دیگر روشهای مختلکردن فرستنده-گیرندههای استارلینک نیز منتشر شده است.
آمار کشتهشدگان در اعتراضات
براساس اطلاعات سازمان حقوقبشر ایران، از آغاز اعتراضات تاکنون، دستکم ۳۴۲۸ معترض کشته شدهاند. تنها مواردی در این آمار گنجانده شدهاند که بهطور مستقیم توسط سازمان حقوق بشر ایران یا دو منبع مستقل تأیید شده باشند. این آمار همچنین رقم رسمی ثبتشده برای تعداد معترضان کشتهشده در فاصله ۱۸ تا ۲۲ دیماه را که ازطریق منابعی در وزارت بهداشت و درمان جمهوری اسلامی به اطلاع سازمان حقوق بشر رسیده است، دربرمیگیرد.
گزارشهای رسیده به سازمان حقوق بشر ایران نشان میدهد که اغلب کشتهشدگان کمتر از ۳۰ سال داشتهاند و نام دستکم ده زن درمیان آنها ثبت شده است. دستکم ۱۷ تن از آنان نیز زیر ۱۸ سال بودهاند، اما هنوز برای تمام آنها شناسنامه و مدارکی که نشاندهنده سن دقیق ایشان باشد، دریافت نشده است. تلاش برای ثبت دقیق سن آنان ادامه دارد.
همزمان آمارهای تأییدنشدهای از کشتهشدن دستکم ۵۰۰۰ تا ۲۰هزار معترض در ایران منتشر شده است که بهدلیل قطع کامل اینترنت از پنجشنبه شب، ۱۸ دیماه، و محدودیت شدید دسترسی به اطلاعات، راستیآزمایی مستقل آنها در شرایط کنونی با دشواری جدی روبهروست.
علاوهبر این، گزارشهای بیشتری از کشتهشدگان در روزهای نخست اعتراضات نیز بهدست سازمان حقوق بشر ایران رسیده که درحال راستیآزمایی است و درصورت تأیید، آمار کشتهشدگان افزایش خواهد یافت.
حضور نیروهای شبهنظامی خارجی در سرکوب اعتراضات
گزارشهای متعددی منتشر شده است که نشان میدهد حکومت جمهوری اسلامی در جریان اعتراضات سراسری بهطور فزایندهای از نیروهای شبهنظامی خارجی، عمدتاً حشدالشعبی عراق، برای تقویت ماشین سرکوب داخلی خود استفاده کرده است. شبکه خبری سیانان به نقل از منابع اطلاعاتی غربی این تعداد را حدود ۵۰۰۰ نفر تخمین زده است.
در همین حال، یک منبع مطلع از ورود حدود ۵۰ اتوبوس، تحت عنوان کاروان زیارتی، ازطریق مرز حاجیعمران از عراق به ایران خبر داده است. سازمان حقوق بشر ایران برپایه اطلاعات استخراجشده از گفتوگو با چند شاهد عینی، حضور نیروهایی را که به زبان عربی سخن میگفتهاند در جریان سرکوب اعتراضات ضدحکومتی تأیید کرده است.