سازمان حقوق بشر ایران / ۲۴ دی ۱۴۰۴
هجده روز از آغاز دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران میگذرد. براساس آمار و اطلاعات سازمان حقوق بشر ایران، از آغاز اعتراضات تاکنون دستکم ۳۴۲۸ معترض کشته و هزاران تن مجروح شدهاند.
سازمان حقوق بشر ایران از طریق منابعی در وزارت بهداشت و درمان جمهوری اسلامی مطلع شده است که تنها در فاصله ۱۸ تا ۲۲ دیماه کشتهشدن دستکم ۳۳۷۹ معترض ثبت شده است.
البته یادآوری این نکته لازم است که آمار ۳۴۲۸ نفر قطعاً همه معترضان کشتهشده در جریان اعتراضات تا امروز را دربرنمیگیرد و آمار واقعی میتواند بسیار بالاتر از این رقم باشد.
گزارشها و روایتهای جدید درباره کشتهشدگان در شهرها و استانهای مختلف ایران که همچنان بهدست سازمان حقوق بشر ایران میرسد، ابعاد کشتار معترضان را آشکارتر میکند. بهگفته یک شاهد عینی، در جریان اعتراضات رشت، گروهی از جوانان معترض که در محدوده بازار و میان آتشسوزی و محاصره نیروهای سرکوب گرفتار شده بودند، با بالا بردن دستان خود قصد تسلیم داشتند، اما با وجود این، به رگبار گلوله بسته شده و کشته شدند. روایتهای متعددی هم درباره «زدن تیرخلاص به مجروحان» به سازمان حقوق بشر رسیده است که از مشاهده این اقدام هم در خیابانها و هم در مراکز درمانی حکایت دارند.
براساس اطلاعات سازمان حقوق بشر ایران، بیش از ۱۰هزار نفر نیز در جریان اعتراضات بازداشت شدهاند.
غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی، امروز، چهارشنبه ۲۴ دیماه، در دیدار از محل نگهداری گروهی از بازداشتشدگان اعتراضات، با تأکید بر برگزاری سریع و علنی محاکمات بازداشتشدگان، گفت که تأخیر در انجام این کار «اثرگذاری» آنها را ازبین میبرد. این درحالی است که پیشتر دادستانکل جمهوری اسلامی هم اتهام همگی معترضان را «محاربه» اعلام کرده که براساس قوانین جمهوری اسلامی میتواند به صدور حکم اعدام منجر شود.
سازمان حقوق بشر ایران درباره احتمال اعدامهای دستهجمعی معترضان بازداشتشده پساز برگزاری دادگاههای نمایشی هشدار میدهد و بار دیگر از جامعه جهانی میخواهد که در حمایت از مردم ایران و برای جلوگیری از چنین جنایتی اقدام کند.
محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، در اینباره گفت: «پس از کشتار گسترده معترضان در روزهای گذشته، قوه قضائیه جمهوری اسلامی معترضان را به اعدامهای گسترده تهدید میکند. جامعه جهانی باید این تهدیدها را بسیار جدی بگیرد، چراکه مسئولان جمهوری اسلامی در دهه شصت نیز برای حفظ نظام، جنایات مشابهی را مرتکب شدهاند. اگر جامعه جهانی بهموقع اقدام نکند، هزاران نفر دیگر در معرض خطر اعدام قرار خواهند گرفت.»
دور جدید اعتراضات که از ۷ دیماه ۱۴۰۴ علیه شرایط بد اقتصادی از بازار تهران شروع شده بود، بهسرعت با شعارهای ضدحکومتی به نقاط مختلف ایران کشیده شد. اعتراضها تا پیش از قطع اینترنت در همه استانهای کشور و حدود ۱۹۰ شهر ایران ادامه داشته است.
آمار کشتهشدگان در اعتراضات
براساس اطلاعات سازمان حقوقبشر ایران، از آغاز اعتراضات تاکنون، دستکم ۳۴۲۸ معترض در ۱۵ استان ایران کشته شدهاند. تنها مواردی در این آمار گنجانده شدهاند که بهطور مستقیم توسط سازمان حقوق بشر ایران یا دو منبع مستقل تأیید شده باشند. این آمار همچنین کشتهشدگان تأییدشده براساس گزارشها و مستنداتی از بیمارستانها و مکانهای نگهداری اجساد جانباختگان را دربرمیگیرد.
سازمان حقوق بشر ایران از طریق منابعی در وزارت بهداشت و درمان جمهوری اسلامی مطلع شده است که تنها در فاصله ۱۸ تا ۲۲ دیماه دستکم ۳۵۰۰ نفر در اعتراضات ایران جان باختهاند. به گفته این منابع، رقم ۳۵۰۰ نفر معترضان و نیروهای وابسته به حکومت، هر دو را شامل میشود. ، ازجمله ۱۵ کودک و ۷ زن،
پیشتر رسانههای حکومتی از کشتهشدن دستکم ۱۲۱ نفر از مأموران نظامی، انتظامی، امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی در اعتراضات جاری خبر داده بودند، بنابراین در این فاصله ۵روزه، کشتهشدن دستکم ۳۳۷۹ معترض ثبت شده است.
گزارشهای رسیده به سازمان حقوق بشر ایران نشان میدهد که اغلب کشتهشدگان کمتر از ۳۰ سال داشتهاند و دستکم ۱۵ تن از آنان زیر ۱۸ سال بودهاند، اما هنوز برای تمام آنها شناسنامه و اسنادی که نشانگر سن دقیق ایشان باشد، دریافت نشده است. تلاش برای ثبت دقیق سن آنان ادامه دارد.
همزمان آمارهای تأییدنشدهای از کشتهشدن دستکم ۵۰۰۰ تا ۲۰۰۰ تن در اعتراضات ایران منتشر شده است. ارزیابیهای اطلاعاتی اسرائیل تعداد جانباختگان را ۵۰۰۰ نفر تخمین زده و براساس اطلاعات شورای سردبیری تلویزیون ایراناینترنشنال، بیشاز ۱۲۰۰۰ نفر تنها در ۱۸ و ۱۹ دیماه کشته شدهاند. شبکه تلویزیونی سیبیاس آمریکا نیز در گزارشی بهنقل از دو منبع داخل ایران تخمین زده که تعداد جانباختگان اعتراضات جاری تا حدود ۲۰۰۰۰ نفر رسیده است. بهدلیل قطع کامل اینترنت از پنجشنبه شب و محدودیت شدید دسترسی به اطلاعات، راستیآزمایی مستقل آنها در شرایط کنونی با دشواری جدی روبهروست.
همچنین گزارشهای بیشتری از کشتهشدگان در روزهای نخست اعتراضات نیز بهدست سازمان حقوق بشر ایران رسیده که درحال راستیآزمایی است و درصورت تأیید، آمار کشتهشدگان افزایش خواهد یافت.
ابعاد سرکوب اعتراضات در شهرهای مختلف ایران
شهر کرج در اعتراضات جاری در ایران شاهد یکی از خونینترین سرکوبهای حکومتی بود. گزارشهای متعددی از کشتهشدن معترضان در این شهر منتشر شده است. چند شاهد عینی به سازمان حقوق بشر ایران گفتهاند که نیروهای حکومتی در این شهر از اسلحه سنگین دوشکا علیه معترضان استفاده کردهاند.
یک شاهد عینی اعتراضات کرج به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «تظاهرات کرج در دو روز ۱۸ و ۱۹ بسیار گسترده بود؛ همهجا جمعیت بود؛ تمام خیابانها پر از جمعیت بود. مردم را قتل عام کردند. آنچنان وحشی که به هیچکسی رحم نمیکردند و عربی هم صحبت میکردند. این افراد جلو چشم ما به زخمیهایی که حتی زخمشان جدی نبود، تیر خلاص میزدند. آنها حتی با جنازهها سلفی میگرفتند.»
همچنین گزارشهایی از جو سنگین حضور نیروهای نظامی و امنیتی و برقراری وضعیتی مشابه حکومت نظامی از هنگام غروب تا صبح روز بعد در برخی شهرهای ایران، بهويژه در مناطق کردنشین، منتشر شده است. یک منبع مطلع در ایران در این زمینه به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «وضعیت شهرهای کردستان تا این لحظه تغییری نکرده است. کوچه به کوچه مأموران حضور دارند. تلفنها قطعاند. ایست-بازرسی داخل شهرها گذاشتهاند. مأمورها فارسی بلد نیستند.کسی نمیداند از کجا آمدهاند. بازداشتهای خودسرانه وجود دارد. میریزند در خانهها و مردم را می برند.»
یکی از معترضان در شهر رشت، که در روزهای گذشته از کانونهای اصلی تجمعات ضدحکومتی بود، از سرکوب گسترده و قتلعام معترضان در این شهر خبر داد. این شاهد عینی درباره اعتراضات روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «درجریان اعتراضات رشت و درپی تعقیبوگریز نیروهای سرکوب، گروهی از جوانان معترض در محدوده بازار محاصره شدند. از یکسو آتشسوزی راه فرار را بسته بود و از سوی دیگر، نیروهای سرکوب آنها را در محاصره داشتند. این جوانان با بالا بردن دستان خود، علامت تسلیم نشان دادند؛ با این حال، همگی هدف رگبار گلوله قرار گرفتند و کشته شدند.»