باراک راوید / آکسیوس
منابع آگاه میگویند وزیر امور خارجه ایران، «عباس عراقچی»، در پایان هفته گذشته در میانهٔ تهدیدهای «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا به استفاده از نیروی نظامی در حمایت از اعتراضات اخیر، با نمایندهٔ کاخ سفید «استیو ویتکاف» تماس گرفته است.
اهمیت موضوع: به گفتهٔ دو منبع مطلع، این تماس به نظر تلاشی از سوی ایران برای کاهش تنشها با ایالات متحده بوده است؛ یا دستکم تلاشی برای خرید زمان بیشتر پیش از هرگونه اقدام احتمالی ترامپ برای تضعیف بیشتر حکومت ایران.
این نخستین نشانه است که کانال مستقیم ارتباطی میان واشنگتن و تهران، با وجود بنبست در مذاکرات هستهای و تبادل تهدیدات میان دو طرف، هنوز باز است.
یک منبع مطلع گفته است که عراقچی و ویتکاف دربارهٔ احتمال برگزاری دیداری در روزهای آینده گفتوگو کردهاند. منابع یادشده مشخص نکردهاند که این تماس تلفنی بوده یا از طریق پیامرسان انجام شده است. کاخ سفید و وزارت خارجهٔ آمریکا نیز از اظهارنظر در این باره خودداری کردهاند.
زمینه خبر: ترامپ روز یکشنبه اعلام کرد ایران یک روز پیشتر با ایالات متحده تماس گرفته و پیشنهاد کرده است دربارهٔ توافق هستهای مذاکره کنند.
او در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاستجمهوری «ایرفورس وان» گفت: «ممکن است با آنها دیدار کنیم. در حال تدارک دیدار هستیم، اما شاید پیش از برگزاری آن مجبور شویم به دلیل اتفاقاتی که در جریان است، دست به اقدام بزنیم... با این حال، دیداری در حال تنظیم است.»
«جی. دی. ونس» معاون رئیسجمهور آمریکا نیز هفته گذشته به خبرنگاران گفت ایالات متحده برای مذاکره با ایران دربارهٔ یک توافق جدید آماده است.
او افزود: «هوشمندانهترین اقدامی که ایران میتواند انجام دهد – همانطور که دو ماه پیش درست بود، امروز هم درست است – این است که واقعاً وارد گفتوگوهای جدی با آمریکا شود تا ببینیم دربارهٔ برنامه هستهای آنها چه چیزی لازم است ببینیم.»
پشت پرده: به گفتهٔ مقامهای آمریکایی، ارتباط پیامکی میان ویتکاف و عراقچی از زمان مذاکرات هستهای سال گذشته میان تهران و واشنگتن آغاز شد.
این ارتباط حتی پس از بمباران تأسیسات هستهای ایران توسط آمریکا در ماه ژوئن نیز ادامه یافت و تا اکتبر سال گذشته، گفتوگوها دربارهٔ امکان ازسرگیری مذاکرات هستهای هنوز برقرار بود. این امر را یک مقام آمریکایی و دو منبع مطلع دیگر تأیید کردهاند.
تازهترین تحولات: عراقچی روز دوشنبه در گفتوگو با شبکهٔ الجزیره تأیید کرد که با ویتکاف در تماس بوده و احتمال برگزاری یک دیدار میان دو طرف در دست بررسی است.
او گفت: «پیشنهادهایی مطرح شده که در حال بررسی است»، اما تأکید کرد ایران زیر تهدید نظامی مذاکره نخواهد کرد.
عراقچی افزود: «اگر آمریکا بار دیگر بخواهد از نیروی نظامی علیه ایران استفاده کند، ما آمادهایم. سطح آمادگی نظامی ما از زمان آخرین جنگ بالاتر است. برخی میکوشند واشنگتن را به سمت جنگی دیگر سوق دهند تا منافع اسرائیل را پیش ببرند.»
وضعیت فعلی: انتظار میرود ترامپ روز سهشنبه جلسهای با تیم امنیت ملی خود برگزار کند تا گزینههای حمایت از معترضان و تضعیف حکومت ایران را بررسی کند.
ترامپ روز یکشنبه به خبرنگاران گفت در مورد پشتیبانی از جنبش اعتراضی در ایران در حال بررسی «گزینههای بسیار قوی» است.
او افزود: «ما این مسئله را بسیار جدی بررسی میکنیم. ارتش در حال ارزیابی آن است. گزینههای بسیار قدرتمندی روی میز است و بهزودی تصمیم خواهیم گرفت.»