ادوارد ونگ و آدام راسگون / نیویورک تایمز / ۲۹ اوت ۲۰۲۵
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز جمعه اعلام کرد که به مقامات فلسطینی ویزا صادر نخواهد کرد تا از حضور آنان در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد که ماه آینده در نیویورک برگزار میشود، جلوگیری کند.
بر اساس این بیانیه، ممنوعیت ویزا شامل مقامات تشکیلات خودگردان فلسطین و سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) میشود که در نمایندگی فلسطین در سازمان ملل مستقر نیستند.
وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد که این اقدام به منظور «پاسخگو ساختن این دو نهاد به خاطر پایبند نبودن به تعهدات خود و تضعیف چشمانداز صلح» اتخاذ شده است. وزارتخانه تأکید کرد که این نهادها باید «به طور مستمر تروریسم را محکوم کنند»، از جمله حمله تحت رهبری حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، و «به تحریک برای تروریسم در آموزش پایان دهند».
همچنین این وزارتخانه گفت تشکیلات خودگردان فلسطین، که اداره کرانه باختری تحت اشغال اسرائیل را بر عهده دارد، باید از ارجاع پروندهها به نهادهای قضایی بینالمللی، از جمله دادگاه کیفری بینالمللی و دیوان بینالمللی دادگستری خودداری کند و دیگر کشورهای جهان را به شناسایی یک «دولت احتمالی فلسطین» تشویق نکند.
اقدام روبیو این تردید را ایجاد میکند که آیا محمود عباس، رهبر تشکیلات خودگردان و سازمان آزادیبخش فلسطین، خواهد توانست در اجلاس سپتامبر مجمع عمومی شرکت کند یا نه؛ اجلاسی که هر سال رهبران جهان درباره مهمترین مسائل، از جنگها تا قحطی و بحرانهای زیستمحیطی، به گفتوگو میپردازند. عباس در گذشته خواستار تشکیل کشور فلسطین شده و بارها در سخنرانیهای خود در سازمان ملل اشغال نظامی چند دهساله اسرائیل را محکوم کرده است.
وی سال گذشته اظهار داشت که اسرائیل دست به «جنگ تمامعیار نسلکشی» در غزه زده است. او خطاب به رهبران حاضر در سازمان ملل گفت: «فلسطین متعلق به ما خواهد ماند. و اگر کسی قرار است اینجا را ترک کند، همان اشغالگران غاصب خواهند بود».
عباس همواره تأکید کرده است که از تشکیل کشور فلسطین شامل کرانه باختری، غزه و بیتالمقدس شرقی حمایت میکند و سازمان آزادیبخش فلسطین نیز دهه ۱۹۹۰ رسماً حق اسرائیل برای «زندگی در صلح و امنیت» را به رسمیت شناخت.
بحث پیرامون موضوع کشور فلسطین
اقدام روبیو میتواند با هدف تضعیف بحث پیرامون موضوع کشور فلسطین در مجمع عمومی سازمان ملل انجام شده باشد. اخیراً فرانسه و کانادا اعلام کردند که قصد دارند در اجلاس آینده، کشور فلسطین را به رسمیت بشناسند و بریتانیا نیز در صورت تحقق برخی شرایط، این اقدام را انجام خواهد داد. این کشورها نخستین کشورهای عضو گروه ۷ خواهند بود که چنین میکنند؛ تاکنون ۱۴۷ کشور، دولت فلسطین را به رسمیت شناختهاند.
بریتانیا گفته است اگر اسرائیل «پیشرفت کافی» در رسیدگی به فاجعه انسانی غزه و تلاش برای توافق در موضوع گروگانها و آتشبس با حماس نشان دهد، در تصمیم خود بازنگری خواهد کرد. بریتانیا همچنین تأکید کرده است که اسرائیل باید متعهد به «صلحی پایدار و بلندمدت» شود و چشمانداز راهحل دو کشوری برای مناقشه اسرائیل و فلسطین را احیا کند. بریتانیا همچنین خواستار آزادی همه گروگانهای باقیمانده توسط حماس و کنار گذاشتن کنترل این گروه بر غزه شده است.
ایالات متحده معمولاً ویزا برای رهبران خارجی به منظور حضور آنان در مقر سازمان ملل صادر میکند. در مورد مقامات کشورهایی که تحت تحریم شدید آمریکا هستند، مسئولان آمریکایی حرکت آنان در نیویورک را محدود میکنند.
در سال ۲۰۱۹، همزمان با کارزار فشار اقتصادی دولت نخست ترامپ علیه ایران، مقامات آمریکایی اعلام کردند که ورود مقامات ارشد ایرانی و اعضای خانواده آنان به آمریکا ممنوع است. این اقدام در حالی اعلام شد که حسن روحانی، رئیسجمهور ایران و بیش از ۸۰ نفر از مقامها و همراهانش برای شرکت در مجمع عمومی در نیویورک بودند. روحانی و دیگر مسئولان ایرانی اجازه یافتند تا برای مدت نشست در آمریکا باقی بمانند.
«تأسف عمیق و شگفتی» دفتر محمود عباس
سازمان ملل گفته است كه ایالات متحده حق ندارد از حضور مقامات خارجی در مقر این سازمان جلوگیری كند.
دفتر محمود عباس با ابراز «تأسف عمیق و شگفتی» نسبت به تصمیم روبیو، از دولت ترامپ خواسته است که «در این تصمیم بازنگری و عقبنشینی کند»؛ طبق گزارش وفا، خبرگزاری دولتی فلسطین مستقر در کرانه باختری.
یک مقام فلسطینی که به شرط ناشناس ماندن صحبت کرده است، اظهار داشته دولت آمریکا امسال مدت زیادی برای صدور ویزا به مقاماتِ عازم نیویورک جهت حضور در نشست صرف کرده است.
در پایان ژوئیه، محمد مصطفی، نخستوزیر تشکیلات خودگردان فلسطین، به مقر سازمان ملل رفت و در کنفرانسی در حمایت از راهحل دو کشوری شرکت کرد.
محمود عباس، ۸۹ساله، مدتهاست با خشونت علیه اسرائیلیها مخالفت میکند و به نیروهای امنیتی تشکیلات خودگردان دستور داده با ارتش اسرائیل و سازمان اطلاعات داخلی (شینبت) همکاری کنند؛ سیاستی که مورد تمجید مقامهای اسرائیلی قرار گرفته است.
در نامهای به امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه در ژوئن، عباس حمله سال ۲۰۲۳ به اسرائیل را «غیرقابل قبول و محکوم» دانست و خواستار آزادی گروگانها از سوی حماس شد.
دولت بایدن اعلام کرده بود که در نهایت، باید به تشکیلات خودگردان فلسطین اجازه مدیریت کرانه باختری و غزه داده شود، هرچند از مقامات این نهاد خواسته است شفافیت بیشتر و کاهش فساد داشته باشند. اما دولت ترامپ رویکرد بسیار خصمانهتری اتخاذ کرده است.
روبیو و استیو ویتکاف، نماینده ویژه مأموریتهای صلح، در سفرهای اخیر خود به خاورمیانه با مقامات فلسطینی در رامالله دیدار نکردهاند، هرچند تنها مسافتی کوتاه با خودرویی با مسئولان اسرائیلی فاصله داشتند.
محمود عباس بارها در دولت اول ترامپ با مقامات آمریکایی رویارو شده و در نهایت، ملاقات مقامات ارشد فلسطینی با اعضای دولت ترامپ را ممنوع کرد. با این حال، در دور دوم ریاستجمهوری ترامپ تلاش کرده است روابط خود با همتای آمریکایی را بهبود بخشد.
گیدون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، در شبکههای اجتماعی از روبیو به دلیل «این اقدام جسورانه و حمایت دوباره از اسرائیل» قدردانی کرد.
روبیو منتقد سرسخت حامیان حقوق فلسطینیها بوده و همواره از اقدامات نظامی اسرائیل که با محکومیت گسترده جهانی روبرو شده، دفاع کرده است. او اقدام به لغو وضعیت اقامت دائم و ویزای شهروندان خارجی مقیم آمریکا کرده که به طور علنی از حقوق فلسطینیها حمایت کردهاند.
قضات فدرال آمریکا، روبیو را به خاطر این اقدامات مورد سرزنش قرار دادهاند و اعلام کردند که احتمالاً این اقدامات مغایر با حفاظتهای متمم اول قانون اساسی آمریکاست. آنان دولت آمریکا را مکلف کردند افراد بازداشتشده به دلیل این سیاستها را آزاد کند.