| صفحه نخست | خبر و گزارش | سياست | انديشه | فرهنگ و ادبيات | زندگی | محیط زیست | RSS |
عکس: آرش خاموشی / نیویورک تایمز
آنچه باید درباره توافق احتمالی آمریکا و ایران بدانیم
یان ژوانگ / نیویورک تایمز / ۲۴ مه ۲۰۲۶
رئیسجمهور ترامپ روز شنبه اعلام کرد که ایالات متحده به دستیابی به توافقی با ایران برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز نزدیک است. او در پستی در شبکههای اجتماعی جزئیات کمی ارائه داد اما گفت توافق اولیه «تا حد زیادی مذاکره شده است».
آقای ترامپ این خبر را ساعاتی پس از آن اعلام کرد که اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفت واشنگتن و تهران در «مرحله نهایی» تدوین تفاهمنامهای هستند و «ممکن است بتوانند به راهحلی قابل قبول برای دو طرف دست یابند».
تا صبح یکشنبه، مشخص نبود آقای ترامپ و ایران بر سر چه چیزی توافق کردهاند، چرا که مقامهای آمریکایی و ایرانی عناصر اصلی این توافق را به شکلهای متفاوتی توصیف میکردند.
اعلامیه آقای ترامپ پس از موجی از تلاشهای دیپلماتیک لحظه آخری برای جلوگیری از بازگشت به جنگی تمامعیار منتشر شد. رئیسجمهور در روزهای اخیر بارها تهدید کرده بود که حملات جدیدی علیه ایران انجام میدهد و تهران نیز لحن خود را تندتر کرده بود.
آنچه باید بدانید.
ترامپ و مقامهای آمریکایی چه گفتهاند؟
آقای ترامپ در پست شبکه اجتماعی خود گفت که تلفنی با رهبران چند کشور عربی و همچنین رهبران پاکستان و ترکیه درباره تفاهمنامهای «در رابطه با صلح» صحبت کرده است. او گفت این توافق «منوط به نهایی شدن» از سوی ایالات متحده، ایران و سایر کشورهاست، اما هیچ جزئیاتی ارائه نداد.
دو مقام آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند، گفتند یکی از عناصر کلیدی توافق پیشنهادی، تعهد ظاهری تهران برای واگذاری ذخیره اورانیوم با غنای بالای خود است. این مقامها گفتند پرسشها درباره نحوه انجام این کار به دور بعدی مذاکرات بر سر برنامه هستهای ایران موکول خواهد شد.
یکی دیگر از اجزای حیاتی هر توافقی، آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور خواهد بود. این مقامها گفتند ایران تنها زمانی به بخش عمده این داراییها دسترسی خواهد داشت که ایالات متحده و متحدانش آن را در صندوقی برای بازسازی قرار دهند و این پس از موافقت ایران با توافق نهایی هستهای صورت میگیرد. آنها افزودند که این امر به ایران انگیزه میدهد تا پای میز مذاکره بماند و به توافق دست یابد.
ایران چه گفته است؟
ایران بهطور رسمی به اظهارات آقای ترامپ واکنشی نشان نداده بود. اما سه مقام ارشد ایرانی که به دلیل نداشتن مجوز صحبت علنی، به شرط ناشناس ماندن سخن گفتند، اعلام کردند تهران با تفاهمنامهای موافقت کرده که بر اساس آن درگیری در تمام جبههها متوقف میشود، از جمله در لبنان که اسرائیل در حال جنگ با حزبالله، گروه شبهنظامی مورد حمایت ایران است؛ تنگه هرمز بدون دریافت هیچگونه عوارضی بازگشایی میشود؛ محاصره دریایی آمریکا علیه ایران برداشته میشود؛ و ۲۵ میلیارد دلار از داراییهای مسدودشده ایران آزاد خواهد شد.
مشخص نبود آیا پیشنهادی که مقامهای ایرانی توصیف کردند همان پیشنهادی است که آقای ترامپ در پست شبکه اجتماعی خود به آن اشاره کرده بود. این مقامها به نیویورک تایمز گفتند که در این پیشنهاد هیچ اشارهای به سرنوشت برنامه هستهای ایران نشده و تنها آمده است که طرحی برای رسیدگی به اورانیوم با غنای بالای این کشور ظرف ۳۰ تا ۶۰ روز مذاکره خواهد شد.
واکنشها چه بوده است؟
حتی با وجود اعلام جزئیات اندک، برخی جمهوریخواهان و چهرههای مخالف ایران به سرعت در شبکههای اجتماعی توافق احتمالی را محکوم کردند.
سناتور راجر ویکر، رئیس کمیته نیروهای مسلح سنا، پیش از اعلام توافق احتمالی از سوی آقای ترامپ در شبکههای اجتماعی نوشت: «آتشبس ۶۰ روزهای که شایعه شده — با این باور که ایران هرگز با حسن نیت وارد تعامل میشود — یک فاجعه خواهد بود.»
یک مقام اسرائیلی در بیانیهای گفت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور که کشورش در حمله اولیه آمریکا که جنگ را در اواخر فوریه آغاز کرد مشارکت داشت، روز شنبه در تماسی تلفنی با آقای ترامپ درباره این توافق گفتگو کرده است. این مقام توافق را تفاهمی درباره بازگشایی تنگه هرمز توصیف کرد که راه را برای مذاکرات پایان دادن به جنگ باز میکند. آقای نتانیاهو به رئیسجمهور گفت این توافق توانایی اسرائیل برای اقدام علیه تهدیدها، از جمله در لبنان، را به خطر نمیاندازد.
درگیریها میان حزبالله و اسرائیل پس از اعلام آتشبس گستردهتر با ایران توسط آقای ترامپ در ماه آوریل، این آتشبس را تحت فشار قرار داده است.
چه مواردی همچنان باید بررسی شود؟
به نظر میرسد توافق احتمالی برخی از پیچیدهترین پرسشها پیرامون برنامه هستهای ایران را حلنشده باقی میگذارد.
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران ذخیرهای در حدود ۹۷۰ پوند اورانیوم غنیشده تا ۶۰ درصد در اختیار دارد.
بر اساس توافق هستهای ۲۰۱۵ که در دوران دولت اوباما مذاکره شد، ایران بخش عمده ذخیره خود را به روسیه تحویل داد، ترتیبی که میتواند دوباره به عنوان یک الگو عمل کند. احتمال دیگر، رقیقسازی اورانیوم به سطوح غنای پایینتر است که نتوان از آن سلاح هستهای ساخت. ایالات متحده به دنبال یک توقف ۲۰ ساله در غنیسازی بوده، در حالی که ایران بازه زمانی بسیار کوتاهتری را پیشنهاد داده بود.
| |||||||||||||
|
ايران امروز
(نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايتها و نشريات نيز ارسال میشوند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.
Iran Emrooz©1998-2026 | editor@iran-emrooz.net
|
