خمینی پس از به‌دست گرفتن قدرت در فرصت‌های گوناگون جنگ‌خواهی‌اش را با تأیید گروگان‌گیری دیپلمات‌های آمریکایی، تأکید بر نابودی اسرائیل و کش دادن جنگ ایران و عراق به مدت ۸ سال نمایان ساخت. این جنگ‌طلبی‌ها به خمینی و اطرافیان اسلام‌گرایش فرصت داد که مخالفین داخلی را به‌شدت سرکوب و سازمان‌های سیاسی را غیرقانونی اعلام کند. در واقع جنگ برای خمینی همان‌گونه که باور داشت «نعمت» بود.
اما جنگ‌خواهی وی با حمله به سفارتخانه‌های شوروی و بمب‌گذاری در سفارت آمریکا در لبنان، و پس از آن در زمان خامنه‌ای با یورش به سفارتخانه‌های کویت، پاکستان، عربستان، انگلیس، دانمارک، اتریش، آذربایجان و حتی بمب‌گذاری در سفارت اسرائیل در آرژانتین نشان داد که جهان با رژیمی ایدئولوژی‌زده، جهادگرا و جنگ‌افروز روبروست.
افزون بر این باید به جنگ نظام ولایت با مردمان کشورمان نیز اشاره کرد که در پی مشروعیت‌باختگی رژیم ولایی، فساد، تحریم‌ها و محدودیت‌های اجتماعی و سیاسی روی می‌داد و به سرکوب‌های ادواری و کشتارهای وحشیانه منجر می‌شد.
جنگ ۱۲ روزه که در آغاز با حمله اسرائیل و سپس با مشارکت آمریکا به پایان رسید، در پی دهه‌ها برنامه‌ریزی عملی رژیم برای نابودی اسرائیل از راه سازمان‌دهی گروه‌های نیابتی در کشورهای لبنان، عراق، حماس و یمن و پشتیبانی نظامی و مالی از بشار اسد جنایت‌کار در سوریه روی داد. غنی‌سازی اورانیوم ۶۰ درصدی و گسترش پروژه موشکی و پهپادی رژیم نیز اهداف بلندپروازانه و رفتار غیرمتعارف نظام بنیادگرایی اسلامی را نمایان می‌ساخت که بیش از هر چیز دولت اسرائیل را نگران می‌ساخت.
جنگ ۳۹ روزه در پی کشتار بی‌سابقه دیماه ۱۴۰۴ و اشتباه محاسباتی آمریکا و اسرائیل روی داد که کشتن دیکتاتور و شمار دیگری از سرداران سپاه را منجر به سرنگونی رژیم و یا حداقل محرکی برای شروع اعتراضات تازه در ابعاد بزرگ‌تر از رویداد دیماه می‌سنجیدند.
اما این جنگ نه تنها به تحقق اهداف سیاسی و نظامی اسرائیل و آمریکا نیانجامید، بلکه سبب روی کار آمدن نیروهای تندرو سپاه و تقویت ماندگاری رژیم گردید.
هرچند کشته شدن دیکتاتور و شمار زیادی از سرداران سپاه در آغاز سبب شادی بسیاری از ایرانیان شد، اما پیامدهای جانبی آن مانند کشته شدن شماری از غیرنظامیان از جمله بیش از ۱۰۰ دختر دانش‌آموز در مدرسه میناب، بالا رفتن بی‌سابقه شمار اعدام زندانیان سیاسی، تسخیر خیابانها به‌وسیله «جان‌فداها»، نابودی بسیاری از زیرساخت‌ها و صنایع که به بیکاری بسیاری از کارگران منجر گردید، تشدید بحران اقتصادی، کاهش ارزش پول ملی و تورم بی‌سابقه جملگی احساسات ضدجنگ را افزایش داد.
در این رابطه نظرسنجی مؤسسه گمان درباره پیامدهای جنگ ۱۲ روزه نشان داد که «در واکنش به اتفاقات و پیامدهای جنگ، اکثریت جامعه (۷۳٪) اعلام داشتند که از «تلفات غیرنظامیان» عمیقاً ناراحت شده‌اند. پس از آن، «حملات مستقیم به خاک ایران» (۴۶٪)»[۱] در مرتبه دوم نارضایتی را به خود اختصاص می‌داد.
درباره اثر جنگ بر اقتصاد خانوارها، ۵۶٪ جامعه اعلام داشتند که جنگ «بسیار زیاد» یا «تا حدی زیاد» بر وضعیت اقتصادی خانواده‌شان تاثیر داشته است، در حالی که ۳۹٪ جنگ را دارای تاثیر کم یا بدون تاثیر بر اقتصاد خانواده خود دانسته‌اند.[۲]
در نظرسنجی همین مؤسسه درباره جنگ ۳۹ روزه می‌خوانیم که «اعتراضات مدنی، اعتصاب و تجمع با ۴۴ درصد بیشترین حمایت را در میان روش‌های ایجاد تغییر داشته‌اند. مداخلهٔ نظامی خارجی با ۳۰ درصد، شرکت در انتخابات با ۱۹ درصد، فشار و تحریم بین‌المللی با ۱۸ درصد و مبارزه خشونت‌آمیز با ۱۴ درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.»[۳]
آقای رضا پهلوی به‌رغم داده‌های بالا در مورد خواسته و احساسات ایرانیان درباره جنگ و عواقب آن در مراسم دریافت جایزه آزادی ۲۰۲۶ بنیاد «فریدریش ناومان» گفت: «مردم ایران خواستار هدف قرار گرفتن جمهوری اسلامی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دستگاه سرکوب و سلاح‌هایی هستند که علیه خود مردم به کار گرفته می‌شوند. ما خواهان حفاظت از مردم ایران و زیرساخت‌های غیرنظامی کشور هستیم.»[۴] اما او توضیح نداد چگونه می‌توان از عوارض جانبی جنگ از جمله کشته شدن غیرنظامیان جلوگیری نمود؟
لازم به تذکر است که ریشه جنگ‌های گوناگون علیه جمهوری جنگ و جنایت بی‌تردید پیامد رفتار و راهبردهای ایدئولوژی‌زده و آخرالزمانی رژیم ولایت فقیه است، اما نمی‌توان مسئولیت آقای رضا پهلوی را که بنا به مصالح راهبردی‌اش در تله جنگ‌خواهی گرفتار شده است نادیده گرفت.
سخنرانی رضا پهلوی شامل جنگ‌خواهی که در کلیسای سنت پاول فرانکفورت با واکنش‌های منفی فراوان از جمله در میان بسیاری از جمهوری‌خواهان و چپ‌گرایان روبرو شد، همچون همیشه مورد استقبال شبکه تلویزیونی ایران اینترنشنال قرار گرفت و مورد رمزگشایی تحلیل‌گران این شبکه قرار گرفت!
به باور مجید زمانی، یکی از پایه‌گذاران «کنگره آزادی ایران» (تشکلی متکثر و دربرگیرنده ۸۰ گروه سیاسی و مدنی گوناگون)[۵] تا کنون مبلغ یک میلیارد پوند از سوی تلویزیون من‌وتو و شبکه ایران اینترنشنال هزینه شده تا گفتمان فراموش‌شده‌ای را در ایران دوباره زنده ساخته و هواداران بسیاری برای جریان پهلوی و نیز راهبرد رسیدن به قدرت «به هر قیمتی» را دست و پا کنند. از منبع این هزینه‌ها اطلاعی در دست نیست![۶]
لازم به تذکر است که هزینه ذکرشده از سوی آقای احمدی، عضو شورای مرکزی حزب ایران نوین (جریانی پادشاهی‌خواه) در برنامه پاراگراف اول رادیو فردا مورد پرسش قرار نگرفته است.[۷]
راهبرد جنگ‌طلبانه آقای پهلوی با مواضع اسرائیل همخوانی دارد که نابودی جمهوری جهل و جنایت «به هر ترتیبی» را در تارک برنامه‌هایش قرار داده است. راهبردی که بدون اتکا به عاملیت مردمان گوناگون شامل اتنیک‌ها می‌تواند کشور را به جنگ داخلی سوق دهد که برنده اصلی آن نیروهای ارتجاعی بنیادگرا خواهند بود.
آبان ۱۴۰۵
mrowghani.com
————————
[۱] - مؤسسه نظرسنجی پگاه، گزارش نظرسنجی «نگرش ایرانیان به جنگ ۱۲ روزه»، نوامبر ۲۰۲۵
[۲] - همان
[۳] - رادیو فردا، نظرسنجی گمان در گفتگو با عمار ملکی؛ ایرانیان پس از اعتراضات و جنگ چه می‌خواهند؟، مرداد ۱۴۰۵
[۴] - شاهزاده رضا پهلوی: مردم ایران خواستار هدف قرار گرفتن جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران هستند، ایران اینترنشنال، ۱۶ آبان ۱۴۰۵
[۵] - از زندان تا کنگره آزادی
[۶] - همان
[۷] - محمد ضرغامی، پاراگراف اول: از پهلوی تا «شکوفایی» در محک آزمون، رادیو فردا، ۰۷ آبان ۱۴۰۵
☑️ جناب روغنی گرامی، با تائید محتوای نوشته‌تان. در آخرین خبری که در مورد گفته‌های اخیر آقای پهلوی منتشر شده، اینطور خواندم که او گفته “نه به جنگ و نه به مماشات با رژیم”.
با عرض احترام. داریوش مجلسی
☑️ جناب روغنی ذکر کردند که: “راهبردی که بدون اتکا به عاملیت مردمان گوناگون شامل اتنیک‌ها می‌تواند....” آیا اتنیک‌ها در شرایط جنگ و فروپاشی و امکان مستقل کردن مناطق تحت نفوذ خویش، این امکان را از دست خواهند داد و در عمل از جنگ به نفع خود استفاده نخواهند کرد؟ آیا نیروی مسلح و پیشمرگه‌ها برای چنین روزی تشکیل نشده‌اند؟
با احترام سالاری
☑️ جناب روغنی بادرود و احترام
جنگ اساسا چیز خوبی نیست و خلاف فطرت بشری ست، اما توجه داشته باشیم بعد از کشتار دی ماه توسط دیکتاتور معدوم شده، علیرغم تمام هزینه‌های مادی و معنوی که هزینه آن را مردم ایران پرداخت کرده‌اند، استبداد دینی در موقعیت” استحاله” یا” فروپاشی” قرار گرفته است...
چنین به نظر میرسد: اگر حمله خارجی صورت نمی‌گرفت، بعد از آن کشتار وحشتناک، سالها هیچ جنبش مدنی و اعتراضی شکل نمی‌گرفت و استبداد دینی، چه بسا سالهای طولانی، تداوم پیدا می‌کرد...
ایام به کام فردین
☑️ با درود به آقای داریوش مجلسی. حق با شماست آقای پهلوی در کنار پشتیبانی از حمله نظامی به گزاره ” نه به جنگ و نه به مماشات ” نیز اشاره کرده اند. اما آیا این راهبرد دوگانه به هوادارن ایشان کمک خواهد کرد که کدام یک را تبلیغ کرده و در حد توانشان در جهت تحقق آن بکوشند؟ آیا موضع نه سیخ بسورد و نه کباب به راهبرد گذار از جمهوری جهل و جنایت و یا سرنگونی آن یاری خواهد رساند؟ و سر انجام اگر شعار ” نه به چنگ و نه به مماشات ” شعار اصلی ایشان است راه حل سوم چیست؟ ایشان انتظار دارند از مردم ایران پشتیبانی شود. اما این پشتیبانی به چه ترتیب باید باشد؟ در فرصتی از مسلح کردن مردم سخن گفته بودند. آیا این راه حل بدون در نظر گرفتن مخاطرات آن عملی است؟ چه کسی اسلحه را خواهد داد و به دست چه کسی خواهد رسید؟ احزاب کرد در اقلیم کردستان مرتب مورد حمله موشکی و پهبادی سپاه قرار می گیرند زیرا مسلحند. ایا پی امد این راهبرد سرکوبی به مراتب وحشیانه تر از کشتار ۱۸ و ۱۹ دیماه نخواهد بود؟
به امید روزهای بهتر در ایران. م- روغنی
☑️ با درود به آقای سالاری. محترمانه با ارزیابی شما از اهداف احزاب کرد مخالفم. به اساس چه مدارک و اسنادی باور دارید که احزاب کرد خواستار استقلال و جدایی از کشورند؟ آیا اصولا چنین امکانی با توجه به ناکامی تلاش قلیم کردستان عراق از راه برگزاری همه پرسی، برای احزاب کرد ایرانی وجود دارد؟ آیا از جمله ترکیه این خواست را تحمل خواهد کرد؟ آیا با توجه به اینکه پیش مرگه های این احزاب در اقلیم کردستان زیر موشک باران سپاه به سر می برند از توان حتی ابراز جدایی خواهی برخوردارند؟ اینکه اسلحه های این احزاب با چه هدفی نگهداری می شوند برای نگارنده نیز روشن نیست اما اسلحه های سبک به تعداد محدود می تواند در برابر ماشین جنگی سپاه کاربرد داشته باشد؟ شاد باشید.
م_ روغنی
☑️ آقای فردین با سپاس از واکنش شما به نوشته من. با احترام بر پایه کدام ارزیابی باور دارید که رژیم پس از دو حمله نظامی در حالت ” استحاله ” و یا ” فروپاشی ” قرار گرفته است؟ آیا بسته شدن تنگه هرمز، بحران جهانی انرژی که از جمله به شکست انتخاباتی بی پیشینه جمهوری خواهان آمریکا منجر شد، فعال تر شدن هوثی ها در یمن، تسخیر خیابانها از سوی جیره خواران رژیم، افزایش نگران کننده اعدام زندانیان سیاسی و و و و به معنی فروپاشی رژیم اسلامی است؟ تنها می توان گفت که رژیم خونخوار پی آمدهای حملات نظامی را به سفره مردمان کشور از راه تشدید تورم و فقر گسترده بخش مهمی از مردمان کشور منتقل کرده است و با تمهیدات لازم بازگشت مجدد اعتراضات را در حال حاضر نا ممکن ساخته است. بنابرین جنگ برای رژیم ” نعمت ” بوده است و نه برای مردمان زجر کشیده ایران.
با احترام م- روغنی
☑️ آقای روغنی داشتن کردستانی مستقل از خواست و رویای احزاب کردیست و در شرایطی که دسترسی به آن عملی باشد، چرا باید در آن جهت گام برداشته نشود؟ من به آن شرایط اشاره کردم، مثلا اگر ترامپ و نتانیاهو حمله زمینی را با کمک احزاب کردی اجرا میکردند و با حمایت مردم داخل ایران موفق به سرنگونی رژیم میشدند آیا موضع رسمی احزاب کردی تغییر نمیکرد؟ آقای خالد عزیزی سخنگوی حزب دموکرات کردستان ایران ملتی به نام ایران را قبول ندارد. راستش را بخواهید با خواندن مطالب “سایت مرکزی حزب دمکرات کوردستان ایران” این حزب را حزبی خواستار استقلال و جدایی خواه میبینم. در ضمن خدمتتان عرض کنم من مخالفتی با ایجاد کردستانی مستقل در خاورمیانه ای دمکراتیک و با رای و رفراندم آزاد مردم “نه زیر سایه اسلحه پیشمرگه ها” ندارم. قبل از هر چیز باید دید که این احزاب اتنیکی رای مردم را دارند و نماینده مردم مناطق مورد نظر خویش هستند؟ من کلا اکثر این احزاب را احزابی قومی و قبیله ای مثل قبیله بارزانی و طالبی کردستان عراق میبینم که به جای مناسبات شهروندی به قواعد قبیله ای روی آورده اند و انسان مدرن را به تبعیت از فرهنگ قومی فرا میخوانند.
با احترام و درود به شما سالاری
☑️ با سپاس از نوشته خوب آقای روغنی. من نیز همچون آقای مجلسی ظرفیت های مثبت در صحبتهای آقای پهلوی میبینم. درست نمیدانم که جنبش آزادیخواهی ایران آقای رضا پهلوی را دو دستی به راست افراطی و جنگ طلب تقدیم کند. متاسفانه امروز زیر مجموعه سلطنت طلب درجهت تفرقه و چند پاره کردن جنبش مردم پیش میرود، پس بر عهده دموکراسی خواهان است که جهت عکس آنرا در پیش گیرند. باید در نظر داشت که راست افراطی ایرانی حضور و وجود کاملا مستقلی ندارد و وابستگی آن به جریان های افراطی بین المللی تعیین کننده است، چه لجستیکی و رسانه ای، چه مالی. اگر تحولات اخیر در اسرائیل منتهی به دولتی جدید شود ممکن است تاثیرآن بر سیاست های مربوط به ایران مثبت باشد و اسرائیل را صرفا در موضع دفاع از موجودیت خود قرار دهد تا اینکه بخواهد جایگزین اپوزسیون ایران شود و توسط نیروی هوایی و بمب انقلاب کند.
موفق باشید، پیروز.
☑️ تا آنجا که من درک کرده‌ام خواسته رضا پهلوی حمله نظامی به رژیم و سپاه و دستگاه سرکوب آن جهت کاهش قدرت سرکوب مردم در قیام برای سرنگونی رژیم است. ایشان بگونه‌ای روشن با حمله به زیر ساخت‌ها و آسیب به مردم مخالفت کرده. اشکال اصلی در فقدان هماهنگی نظرات مابین اسرائیل آمریکا و ایشان است که وضعیت فعلی را سبب شده.
با سپاس. نیما از آمریکا.
☑️ در مورد اقوام و سیاست‌های اتنیکی با آقای سالاری همسو هستم که در یک ایران و خاورمیانه دمکراتیک خواست استقلال اقوام بجا و پذیرفتنی است. در ضمن بر این باورم که به فرض انجام یک رفراندم واقعی با سوالات درست و منطقی اکثریت قاطع ساکنان کردستان ایران بر علیه جدایی از ایران رای می‌دهند. برخی از جریانات کرد (و دیگر اقوام ایرانی) از خواست برابری فرهنگی و اقتصادی مردم سوء استفاده سیاسی می‌کنند. نمایندگان و روشنفکران ایرانی در هر فرصتی با بیان حق مطلب در مورد اقوام و حقوقشان می‌توانند ترفند های تجزیه و افتراق را خنثی کنند. شخصا مقابله مسلحانه با جمهوری اسلامی را (تقریبا) در هر سطحی متضاد منافع مردم (و اقوام) ایران میدانم. اگر بگوییم که این یک رژیم تا دندان مسلح است؟ این خود دلیل قاطعی است که جمهوری اسلامی باید در عرصه مدنیت به شکست و انتها برسد وگر نه در عرصه جنگ و کشتار روز از نو و روزی آنها از نو تکرار می‌شود و تنها آلام مردم ایران فزونی مییابد، و آینده صلح برای ایران دور از دسترس می‌شود.
با احترام ، پیروز.
☑️ با درود مجدد به آقای سالاری. بر فرض ارزیابی شما از راهبرد جدایی طلبانه کردها قابل پذیرش باشد. اما همانطور که پیش از این نوشتم آیا امکان استقلال و جدایی کردها از ایران، عراق، ترکیه و سوریه وجود دارد؟ آیا بغیر از کشورهای نامبرده شرایط جهانی برای جدایی و استقلال کردها آمادگی دارد؟ به باور من حتی اگر آمریکا و اسرائیل در شرایط اضطراری و از روی ناچاری شرایط را برای استقلال کردهای ایرانی آماده کنند، دولت ترکیه عضو ناتو بی تردید به این امر رضایت نخواهد داد؟ بیاد اوریم که در جریان جنگ ۳۹ روزه آمریکا تصمیم گرفت تسلیحات لازم را برای ورود کردها به ایران در اختیارشان قرار دهد و اسراییل با بمب باران شدید مواضع سپاه در منطقه کوشید شرایط لازم را برای تحقق این امر فراهم سازد. اما در پی مخالفت اردوغان امریکا از اجرای آن خودداری کرد. حتی کردهای ایرانی نیز با توجه به خیانت ترامپ به کردهای سوریه حاضر به دریافت این کمک ها نبودند. در ضمن اعتصابات سراسری در فرصت های گوناگون که از راه فراخوان احزاب صورت گرفت خود شاهد نفوذ این احزاب در میان مردم کردستان است. شوربختانه ارزیابی های نادرست و سوء ظن نسبت به اتنیک ها بویژه احزاب کرد تحقق اتحاد و همکاری گروه های اپوزیسیون را در حال حاضر نا ممکن ساخته است!
شاد باشید م- روغنی
☑️ مقاله خوبی نبود؛ میزان سوگیری و یک‌جانبه‌نگری در آن به‌اندازه‌ای بود که هر خواننده منصف و غیرهمسو با دیدگاه نویسنده را از این حجم یک‌طرفه‌نگری متأسف می‌کند.
جناب روغنی، شما در گاه‌شمار خود یک اتفاق بسیار مهم را از قلم انداخته‌اید: کشتار بی‌سابقه مردم در دیماه. شاید نادیده گرفتن این فاجعه با هدف شما در مخالفت با پادشاهی‌خواهان هم‌راستا باشد، اما نمی‌توان چنین رویداد مهمی را از حافظه تاریخی و سیاسی جامعه حذف کرد.
آنچه آن هشتاد حزب و تشکل دموکراسی‌خواه ظاهراً از درک آن عاجزند، میزان اقبال این مسیر در میان آگاه‌ترین و موفق‌ترین شهروندان ایرانی در دیاسپوراست؛ شهروندانی که بدون دریافت هیچ‌گونه کمک مالی و صرفاً با هزینه شخصی خود، در فرانکفورت گرد هم آمدند و جلوه‌ای درخور شأن، فرهنگ و بزرگی ملت ایران را به نمایش گذاشتند.
همچنین، سخنان رهبر انقلاب شیر و خورشید هیچ ارتباطی با جنگ‌طلبی نداشت. جنگی که بر ملت ما تحمیل شده، بی‌تردید نتیجه سیاست‌های جمهوری اسلامی است و مسئولیت تمام‌وکمال آن بر عهده ارتجاع حاکم است.
لطفاً به هیچ دلیل و بهانه‌ای برای رژیم جمهوری اسلامی راه فرار و توجیه نسازید و مسئولیت آنچه بر سر ملت ایران آمده است، به گردن دیگران نیندازید.
با احترام بهروز فتحعلی
☑️ آقای پیروز به باور من این به عهده آقای رضا پهلوی است که توطئه ی تفرقه افکنانه زیر مجموعه خود را خنثی کند. اگر آقای پهلوی تلاش می کرد با تشکیل جبهه ای ” واقعی” از تمام نیروهای دمکراسی خواه و سکولار ایرانی به ویژه شامل اتنیک ها بدور از انحصار طلبی و تمامیت خواهی تشکیل دهد، هواداران و یا زیر مجموعه ” تفرقه افکن ” ایشان خلع سلاح می شد و جنبش نیز از این انفعال خارج می گردید. دوست گرامی توپ در زمین آقای پهلوی است!
شاد باشید م_ روغنی
☑️ آقای نیما با سپاس از واکنش شما به توشته من. پرسش این جاست که چگونه می توان از عوارض جانبی جنگ ها پیشگیری کرد؟ به ویژه آنکه بسیاری از پادگان های سپاه و بسیج در کنار مراکز آموزشی و یا مسکونی ساخته شده است. این رژیم خونخوار تنها نگران ماندگاری خویش است و برای جان انسان ها ارزشی قائل نیست بویژه آنکه می داند اکثریت مردمان کشور خواستار سرنگونی رژیم و یا گذار از جمهوری جهل و جنایت است.
شاد باشید. م_ روغنی