بازگشت به صفحه اول
 |  درباره ايران امروز  |  تماس با ايران امروز  |  آگهی در ايران امروز  | 
  |   صفحه اول   |   خبرهای روز   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   جامعه   |   محیط زیست   |   RSS   |  

چرا ما راحت تحریم می‌شویم؟

محمود سریع‌القلم


iran-emrooz.net | Mon, 06.02.2017, 12:23

منبع: وبسایت نویسنده

چرا ایران به راحتی مورد هدف قرار می‌گیرد؟ چرا هر نسبتی دادن به ایران تقریباً مجانی است؟ چرا پیوسته ما را متهم می‌کنند؟ چرا بیشتر وقت سخنگوی وزارت خارجه صرف رد اتهام است تا تبیین سیاست خارجی کشور؟ چرا از جیبوتی گرفته تا همسایگان بزرگ و قدرت‌های جهانی ما را نفی می‌کنند؟ چرا تقریباً همه اعضای سازمان کنفرانس اسلامی علیه ایران رأی دادند؟

از منظر علم روابط بین‌الملل، پاسخ به این پرسش‌ها بسیار ساده و روشن هستند اما قبل از طرح پاسخ به این نکته توجه فرمایید: با سرمایه‌گذاری و همکاری بین‌المللی که عربستان طی ۴۰ سال گذشته انجام داده به مهم‌ترین بازیگر انرژی چه در قالب اوپک و غیر اوپک تبدیل شده‌ است. ۱۰ میلیون کارگر خارجی با درآمدی حدود ۱۸ میلیارد دلار در این کشور کار می‌کنند.

حدود ۴۴۰۰۰ نفر متخصص عرب و غیر عرب در بهداشت، صنعت، آموزش و غیره از دولت عربستان حقوق معادل پنج میلیارد دلار دریافت می‌کنند. اروپا در تحریم روسیه بعد از الحاق کریمه، بسیار ملایم‌تر از آمریکا رفتار کرد. چون اتحادیه اروپا، حدود نیم تریلیون دلار با روسیه تجارت می‌کند. تجارت آمریکا با روسیه حدود ۴۰ میلیارد دلار است که در مقیاس جهانی بسیار ناچیز است و بنابراین، تحریم روسیه بسیار آسان و کم‌هزینه بود.

آمریکا با چین بسیار محتاطانه عمل می‌کند چون نیم تریلیون دلار با آن کشور تبادل دارد. چینی‌ها به قدری آرام و پیچیده عمل می‌کنند که غربی‌ها به طور دقیق از قدرت مالی و نظامی آنها اطلاعات دقیقی ندارند و بیشتر حدس می‌زنند. در نهایت آمریکا در قبال مکزیک کوتاه خواهد آمد چون بدون نیروی کار مکزیک، بخش کشاورزی و خدمات در آمریکا دچار اختلال جدی می‌شود. اروپایی‌ها به شدت یکدیگر را رعایت می‌کنند چون ۷۰ درصد تجارت آنها در میان اعضای اتحادیه اروپاست. همه به آلمان احترام می‌گذارند چون مازاد تجاری آن در سال ۲۰۱۶، رتبه اول جهانی را آورد: ۲۸۵ میلیارد دلار.

نیم میلیون مهندس چینی فقط در آفریقا، مشغول تولید و ساخت عمرانی هستند. یک شرکت مسافری هوایی رتبه سوم هندی، اخیراً ۲۰۵ هواپیمای ایرباس سفارش داد. سالانه حدود ۱۷۰ میلیون نفر خارجی از ۵۳۵ راه ورودی به آمریکا سفر می‌کنند. ۹۰۰ نفر افسر مسلمان در اداره پلیس شهر نیویورک کار می‌کنند. پنج میلیون انگلیسی در اسپانیا ویلا دارند. در سال حدود ۱۳ میلیون نفر خارجی از دوبی بازدید می‌کنند. شش میلیون هندی در کشورهای عربی حوزه خلیج فارس کار می‌کنند و هزاران آمار دیگر در تبادلات و ارتباطات متقابل میان کشورها.

مقایسه کنید این واقعیات جهانی را با هیجان و خندۀ افراد اجرایی در راهروی هواپیمای ایرباس که به ایران تحویل داده شده بود. حقیقت این است که ایران یک کشور صرفاً وارد کننده‌ است.

استقبال اروپایی‌ها از برجام به خاطر فروش کالا و خدمات است. آمریکا به ایران نیازی ندارد اما به عربستان، ترکیه و مصر نیاز دارد. بخش اعظم احترامی که یک کشور به کشوری دیگر می‌گذارد به خاطر نیاز است و نه اخلاق. روابط بین‌الملل در سه واژه خلاصه می‌شود (به ترتیب): نیاز، ترس و بنابراین احترام.

چرا هر حرفی و اتهامی به ایران روا داشتن بدون هزینه است؟ افرادی هستند حتی نمی‌توانند بگویند که ایران کجای کرۀ زمین است اما هر چه می‌خواهند نسبت می‌دهند. چرا؟ چون بود و نبود ایران برای آنها اهمیت ندارد. کدام کشور و صنعت و شرکت به ما نیازمند است؟ کدام کشور از ما می‌ترسد؟ اصل اجتناب‌ ناپذیری (Indispensability) به این معناست.

هندی‌ها برای آن که توازنی در روابط با همسایه چینی خود ایجاد کنند، تبادلات وسیع و عمیق عمرانی و خدماتی با ژاپن برقرار کرده‌اند. عربستان ۲۰ میلیارد دلار در روسیه سرمایه‌گذاری کرده تا سیاست‌های مسکو را تعدیل کند. وقتی کشوری به خصوص همسایگان را به خود وابسته کند، به طور طبیعی مانع از رفتار و گفتار خصمانه آنها می‌شود. نفت و گاز و محصولات پتروشیمی ما به وفور در بازارهای بین‌المللی قابل یافت است. محصولات کشاورزی ایران رقبای خارجی نیز دارد ضمن این که فرش هندی، ترکیه‌ای و چینی، خریداران متوسط را راضی کرده‌ است.

بنابراین، استراتژی ما برای آن که حداقل تعدادی از کشورها را به خود نیازمند نماییم چیست؟ دستگاه دیپلماسی به معنای علمی و کاربردی مفهوم، استراتژی سیاست خارجی نداشته است زیرا سیاست خارجی = ملاقات، جلسه و سفر. سیاست خارجی = اعلام مواضع، رد اتهام و دفاع از خود. سیاست خارجی = موعظه و دعوت به مراعات کردن و انسان خوب بودن. کدام اندیشه‌های اقتصادی، فنی و سیاسی، ارتباطات خارجی کشور را تئوریزه کرده است؟

آیا می‌توان بدون استراتژی منطقه‌ای و بین‌المللی، کشور را مدیریت کرد؟ آیا مدیریت داخلی بدون استراتژی بین‌المللی مقدور است؟ در این نظام بین‌الملل، هیچ کشور به کشوری دیگر، مجانی احترام نمی‌گذارد. توجه داشته باشید انگلستان علی‌رغم مخالفت آمریکا، روابط عمیق بانکی و مالی با چین را به توافق و امضا رساند.

امید روسیه این است که با تبدیل شدن به مهم‌ترین بازیگر در سرنوشت سوریه، آمریکا را در رابطه با کریمه، اوکراین، شرق اروپا، موشک‌های مستقر آمریکا در شمال شرقی اروپا و تحریم‌های اقتصادی مجبور به مصالحه کند. روابط بین‌المللی حالت تارعنکبوتی دارند. سیاست خارجی و استراتژی ملی نمی‌تواند بر اساس توصیه‌های حقوقی، ما به ازای مثبت تولید کند. ما هم دیگران را از خود بی‌نیاز کرده‌ایم و هم بعضاً در مدارهای حساسیت آنان وارد می‌شویم. نتیجه بسیار روشن است. ایران باید قدرت منطقه‌ای شود. ایرانی‌ها باید ظرفیت‌ها و استعداد‌های خود را بروز دهند. ایران باید در مدار‌های قدرت، ثروت، صنعت و فرهنگ منطقه‌ای و جهانی حضور داشته باشد.

ما کمتر از هند و کره‌جنوبی نیستیم. اما تحقق این آرمان‌ها محتاج یک استراتژی است: قدرت، مصونیت و شوکت کشور در ایجاد روابط متقابل و در سایه نیازمند کردن دیگران به خود تضمین خواهد شد.»

نظر خوانندگان:

■ خشت اول چون نهد معمار کج تا ثریا می‌رود دیوار کج. جناب آقای دکتر گفته‌اند کم گوی و گزیده گوی. همه آن اطلاعاتی که داده‌اید و چراهای مطرح شما جوابهای خود را دارد. آیا ما ایرانیان برای تعهداتمان ارزش قائلیم؟ میزان چک‌های برگشتی بانکی در ایران چقدر است و سیر سعودی آن تا کنون چگونه بوده است؟ حمله به سفارتخانه‌های خارجی و گروگانگیری و تخریب سفارتخانه‌ها چی؟ انقلاب فرهنگی و پاکسازیهای گسترده عقیدتی در آموزش و پرورش و دانشگاهها چطور؟ در فرار مغزها هم که رتبه اول را داریم آیا در دنیا کشوری را می‌شناسید و سراغ دارید که اینگونه دست به خود کشی زده باشد؟ آیا هنوز می‌خواهید ایران در سیاست خارجی‌اش استراتژی منسجمی داشته باشد؟ مسوولیت اداره سیاست خارجی با آقای ظریف است و دولت ولی آقای ولایتی است که همه کاره است و یا اینکه خودرا وزیر امور خارجه ایران ابدالدهری می‌داند. مشکلات بنیادی جامعه ایرانی از خود ماست. این ما هستیم که برای خودمان و قول و قرارمان احترام قائل نیستیم. خود شیفته‌ای چون ترامپ که می‌گوید برجام را پاره می‌کنم ما در جواب خود شیفته‌تر می‌گوئیم که آتش می‌زنیم. می‌فهمید آتش میزنیم. این مائی که این پاسخ ناپخته را می‌دهیم آیا حساب هزینه و فایده این گفتارمان را کرده ایم یکسال و اندی انتظار و رفت و آمد و مذاکره و بیخوابی دیپلماتهای ایرانی و مسوولیت شاقی که آنها بر دوش داشته‌اند و محرومیت‌هائی که بدنبال تحریم‌های احمدی نژاد نزدیک به رهبر از نظر فکری مردم ایران تحمل کرده‌اند و هنوز هم می‌کنند. اگر این موافقت نامه را ما امضایش کرده‌ایم که کرده‌ایم چقدر برای حفظ آن تلاش می‌کنیم؟ می‌بینید ما چه مشکلات روان‌پریشی داریم؟ پس راه علاج در خودمان است و سیستم‌مان. باید سعی کنیم آنهارا باز شناسیم و تحلیل کنیم و بازگو کنیم و خلایق را آگاه کنیم و ضرر وزیان و سود هایشان را بر شماریم تا قانع شویم که اول باید به خودمان احترام بگذاریم بعد با دیگران با احترام رفتار کنیم تا ارتباطی دوسر سود داشته باشیم. ضرب‌المثلی داریم که می‌گوید: دوست هزار تایش کم است و دشمن یکی‌اش هم زیاد.
پیروز و پایدار باشید.


■ برای اطلاعاتی که در مورد ثروت انسانی و اقتصادی آنها آوردید مقاله شما جالب است ولی در خطوط آخر در مورد ایرانی که حتی بخاری و سقف سوراخ نشده مدارس و در قشم در چادر درس خواندن و گور خوابی وووو ۱۰۰۰ میلیارد تومان شهردار تهران به خیریه زنش بخشش می‌کند ولی آتش نشان‌های جوان را از اضافه حقوق برای شغل سخت محروم کرده نه تنها و ۶ ماه به آنها حقوق نداده و سپس آنها را به کام مرگ می‌فرستند با دستور «یا می‌روید یا توبیخ هستید» و دو روز پیش مهدی خزعلی را برای پخش متنی بازداشت کردند که متن او را اگر خاله من برای من با تلگرام نفرستاده بود نمی‌دانستم چیست ووو چطور می‌توان از این افراد که ایران را اشغال کرده‌اند انتظار سازندگی داشت!




نظر شما درباره این مقاله:


Iran Emrooz
(iranian political online magazine)
iran emrooz©1998-2017
ايران امروز (نشريه خبری سياسی الكترونيك)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال می‌گردند معذور است. استفاده از مطالب «ايران امروز» تنها با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.