بازگشت به صفحه اول
 |  درباره ايران امروز  |  تماس با ايران امروز  |  آگهی در ايران امروز  | 
  |   صفحه اول   |   خبرهای روز   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   جامعه   |   محیط زیست   |   RSS   |  
iran-emrooz.net | Mon, 25.11.2019, 7:09

خاستگاه و مفهوم  شعار “رضا شاه روحت شاد”


حمید فروغ

جوانان معترض و مخالف رژیم جمهوری اسلامی از خیزش دیماه ۹۶ تا ‏کنون به‌طور فزاینده‌ای شعار “رضا شاه روحت شاد” را در فرصت‌هایی که ‏در شهرها و مکان‌های مختلف برایشان پیش می‌آید سرمی‌دهند. آنان با ‏این شعار مخالفت تمام عیارشان را با رژیم جمهوری اسلامی بیان ‏می‌کنند. جوانانی که نه تنها خودشان بلکه حتی پدران و مادرانشان ‏هم هیچ تجربه‌ مستقیمی از دوران رضا شاه ندارند. اما برغم این با ‏تمامی وجود این شعار را فریاد می‌زنند، شعاری که بیشترین حساسیت‌ها ‏را در جامعه سیاسی ایران تا کنون برانگیخته‌است. نصیب این جوانان ‏معترض در ایران تا به حال کشتار، زندان، سرکوب و شکنجه بوده است. ‏ولی آنان نه تنها از این شعار دست نشسته‌اند بلکه آن را پرطنین‌تر ‏فریاد می‌زنند. این شعار در دو سال گذشته در خارج از ایران نیز در ‏گردهم‌آیی‌های ایرانیان روز به روز بیشتر مطرح شده‌است. من در این ‏یادداشت کوشش می‌کنم به خاستگاه و درونمایه شعار با اهمیت “رضا ‏شاه روحت شاد” بپردازم.‏

افراد مختلفی تا کنون درباره‌ی این شعار و چرایی گسترش آن ‏نوشته‌اند. از جمله چند استاد دانشگاه و جامعه‌شناس در داخل و ‏خارج از ایران، نمایندگان مجلس، روزنامه‌نگاران و حتی نویسنده ‏آمریکایی منتقد اسلام رابرت اسپنسر. اما به جز یکی دو مورد کمتر ‏کسی خاستگاه و درونمایه این شعار را به درستی تحلیل کرده‌‌است. تا ‏آنجا که من دیده و خوانده‌ام از بین نوشته‌ها و گفته‌ها مطلب آقای ‏دکتر مهدی مظفری استاد علوم سیاسی در دانمارک تحت عنوان ‏‏«شعارولوژی؛ “رضاشاه، روحت شاد” یعنی چه؟» منتشر شده در کیهان ‏لندن بیشترین نزدیکی را با درونمایه و مفهوم این شعار دارد.‏

روشن است که علت اصلی حضور جوانان معترض در خیابان‌ها، در وهله ‏اول، فشارهای گوناگون اقتصادی است. فقر، بی‌کاری و نداشتن هیچ ‏چشم‌اندازی برای آینده امان‌شان را بریده است. اما آنها در تظاهرات ‏و خیزش‌های متعدد دوسال اخیر کمتر به طرح مطالبات معیشتی و ‏اقتصادی می‌پردازند بلکه دیگر مستقیم سرنگونی رژیم روحانیت شیعه ‏را هدف گرفته‌اند. جوانان ایران پس از چهار دهه در زیر آوار ‏تبلیغات و وعده‌های دروغین رژیم و مخالفین رنگارنگی که در ذاتشان ‏باز هم با رژیم اسلامی همدستی و همراهی دارند به روشنی دریافته‌اند ‏که مسبب بسیاری درماندگی‌ها و نابسامانی‌های اقتصادی، اجتماعی و ‏سیاسی نه تنها در ایران بلکه حتی در خاورمیانه روحانیان شیعه ‏هستند. روحانیانی که  تمامی قدرت و امکانات اقتصادی کشور در ‏دستان آنان و جیره‌خواران گوناگونشان قرار دارد ولی کمترین توجه‌ای ‏را به بهبود زندگی مردم ایران نشان نمی‌دهند. از خمینی‌شان گرفته ‏که می‌گفت اقتصاد مال خر است تا خامنه‌ای، روحانی، سران قوه ‏قضائیه، مجلس و ...و که بر میلیاردها سرمایه این مردم چنگ ‏انداخته‌اند و در مقابل چشمان بی‌شرم‌شان دختران و پسرانی که از ‏بیکاری و نابسامانی به دام اعتیاد و خودفروشی افتاده‌اند پر پر ‏می‌زنند و این تبهکاران و غارتگران فقط نظاره می‌کنند و سرکوب!

نقش دستگاه روحانیت شیعه در همه‌ی تاریخ ایران به همین ترتیب بوده ‏است!‏

آتش زدن حوزه‌های علمیه و دفاتر روحانیان، جدا از ارزش‌گذاری این ‏اقدامات، به این دلیل است که دیگر جوانان متوجه شده‌اند نوک تیز ‏حمله‌شان کجا را باید هدف بگیرد.‏

در تاریخ معاصر ایران اساسا و برای اولین بار در دوران نهضت ‏مشروطیت بود که گروه پرشماری از روشنفکران و نخبگان جامعه که ‏سودای منافع ملی و سربلندی ایرانیان را در سرداشتند، به درستی، ‏تشخیص داده بودند که عامل اصلی فقر، جهل، درماندگی و فرومایگی ‏جامعه روحانیان شیعه هستند. روحانیانی که قرن‌ها با اعمال قوانین ‏شرع و دخالت مستقیم و غیر مستقیم در سیاست، بر جان و مال و ‏امکانات مردم چنگ انداخته‌ بودند. آرا و افکار این روشنفکران ‏ایراندوست چون یحیی دولت‌آبادی، محمدعلی فروغی، علی‌اکبر داور و ده‌ها ‏روشنفکر ملی و نامدار دیگر برای اولین بار در دوران رضا شاه بود ‏که فرصت تحقق پیدا کرد. چرا که رضاشاه با درایت و قدرت، بساط ‏روحانیت شیعه را تا جایی که توانست و در فهم و تشخیص وی و ‏دولتمردانش بود جمع کرد و دست آنان را از طریق تاسیس دادگستری، ‏مدارس، مدارس دخترانه، دانشگاه و... از جان و مال مردم کوتاه کرد ‏و آنان را به گوشه‌ای راند و از این طریق راه شکوفایی زنان، ‏جوانان و مردم ایران را باز کرد. به این جهت باید گفت حکومت ‏رضاشاه و برجستگان فکری دوران او که مسئولیت‌های مهم دولتی ‏داشتند، سکولارترین حکومت تا کنونی ایران بوده است.

این مهم را برغم همه سیاه‌نمایی‌هایی که علیه دوران رضاشاه توسط ‏دستگاه روحانیت شیعه و در کنار آنان چپ ضدامپریالیست شده و می‌شود ‏مدتهاست جوانان ایران دریافته‌اند.  شعار “رضا شاه روحت شاد” در ‏کنار شعارهایی چون سرنگون باد جمهوری اسلامی، سرنگون باد حکومت ‏آخوندی بر چنین پایه‌ای پرداخته شده و در فهم واقعی آن با چنین ‏درونمایه‌ای می‌توان گفت سکولارترین شعاری است که از خیزش دیماه تا ‏کنون توسط جوانان معترض سر داده می‌شود.‏




نظر شما درباره این مقاله:


Iran Emrooz
(iranian political online magazine)
iran emrooz©1998-2019
e-mail:
ايران امروز (نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال می‌گردند معذور است.
استفاده از مطالب «ايران امروز» با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.