يكشنبه ۱۷ آذر ۱۳۹۸ - Sunday 8 December 2019
بازگشت به صفحه اول
 |  درباره ايران امروز  |  تماس با ايران امروز  |  آگهی در ايران امروز  | 
  |   صفحه اول   |   خبرهای روز   |   سياست   |   انديشه   |   فرهنگ و ادبيات   |   جامعه   |   محیط زیست   |   RSS   |  
iran-emrooz.net | Fri, 06.09.2019, 22:43

و سرانجام‌ مرگ

روزنامه شرق

رابرت موگابه؛ از یک آزادی‌خواه تا دیکتاتور زیمبابوه

رابرت موگابه یکی از قهرمانان استقلال آفریقا که در دوره حکومت طولانی‌مدت او بر زیمبابوه، این کشور درگیر حکومتی مستبد، فاسد و بی‌کفایت شد، روز جمعه در ۹۵سالگی درگذشت.

موگابه از سال۱۹۸۰ تا ۱۹۸۷ نخست‌وزیر زیمبابوه بود و از ۱۹۸۷ تا ۲۰۱۷ هم یکی از طولانی‌ترین دوره‌های ریاست‌جمهوری تاریخ معاصر را به نام خود ثبت کرد. آزادی‌طلبی که پس از مدتی در قامت رهبری ستمگر، یکی از مرفه‌ترین کشورهای قاره آفریقا را به ورطه سقوط کشاند. «امرسون امنانگاگوا»، رئیس‌جمهور زیمبابوه، با تأیید خبر درگذشت موگابه، به ستایش از او پرداخت و نوشت: «با ناراحتی خبر درگذشت بنیان‌گذار زیمبابوه و رئیس‌جمهور پیشین را اعلام می‌کنم. موگابه یک هوادار سرسخت استقلال آفریقا و نماد آزادی‌خواهی سرزمینش بود».

مقام‌های زیمبابوه هیچ اشاره‌ای به دلیل مرگ موگابه نکرده‌اند. در هفته‌های گذشته رئیس‌جمهور این کشور اعلام کرده بود موگابه در ماه‌های گذشته به‌دلیل بیماری، در سنگاپور تحت درمان قرار داشت. خانواده رئیس‌جمهور سابق زیمبابوه نیز اعلام کردند او بر اثر کهولت سن در سنگاپور جان باخته است.

موگابه تا سال ۲۰۱۷ مسن‌ترین رئیس‌جمهور یک کشور به شمار می‌آمد. او تنها رهبری بود که زیمبابوه پس از استقلال در سال ۱۹۸۰ به خود دیده بود. موگابه هم مانند بسیاری از سران کشورهایی که از استعمار رهایی یافته بودند، تصور می‌کرد که مأموریت دارد تا زمان مرگ کشورش را رهبری کند. موگابه یک سال قبل از برکناری از قدرت، در سخنرانی خود در نشست اتحادیه آفریقا گفته: «تا زمانی که خداوند من را فراخواند، در مسند رهبری زیمبابوه می‌مانم». حدود یک سال بعد و پس از هفته‌ها تنش سیاسی، زمانی که اتومبیل‌های نظامی در حال جولان‌دادن در هراره، پایتخت زیمبابوه بودند، موگابه نمی‌توانست شکست را باور کند. ارتش زیمبابوه در کودتایی نرم و محترمانه، او را تحت بازداشت خانگی قرار داد. موگابه در نهایت پس از ۳۷ سال قبضه قدرت، مجبور به کناره‌گیری شد، اما حزب حاکم همچنان در قدرت باقی ماند.

موگابه در حالی از سوی حامیانش «قهرمان آزادی زیمبابوه» خوانده می‌شود که در هیچ میدان نبردی حضور نیافت و صعود خود به رأس قدرت در زیمبابوه را مدیون قدرت سلاح دیگران بود و در نهایت هم با قدرت سلاح دیگران از قدرت کنار گذاشته شد. با سقوط موگابه عمق واقعی فاجعه اقتصادی در زیمبابوه نمایان شد. او در تمام این سال‌ها به ولخرجی در حزب حاکم و رقابت برای از میدان به‌در‌کردن رقبایش می‌پرداخت و کمترین توجهی به تولید ملی و گسترش نگران‌کننده فقر نداشت. امرسون امنانگاگوا، جانشین موگابه هم از زمان به‌قدرت‌رسیدن بارها تأکید کرده بود که ورشکستگی اقتصادی زیمبابوه نتیجه سیاست‌های دیکتاتور سابق این کشور بوده است.

مقایسه با ماندلا
موگابه رهبری هم‌دوره نلسون ماندلا بود، اما دستاوردهای این دو رهبر تأثیرگذار قاره آفریقا تفاوت‌های قابل توجهی با هم دارد. تفکرات سیاسی موگابه نیز مانند ماندلا در آکادمی «فورت هیر» آفریقای جنوبی شکل گرفت و در ابتدا، او نیز در میان رهبران آزادی‌خواه آفریقا قرار داشت. نلسون ماندلا، رهبر مبارزه با آپارتاید در آفریقای جنوبی، به‌عنوان رئیس‌جمهور از ماه می ‌‌۱۹۹۴ تا ژوئن ۱۹۹۹، رهبری انتقال از فرمانروایی اقلیت و آپارتاید را بر عهده داشت و به‌دلیل حمایت از صلح ملی و بین‌المللی، تحسین بین‌المللی را به دست آورد؛ اما موگابه با همان قدرت و نفوذ، راه دیگری را در زیمبابوه پیمود و نزدیک چهار دهه به سرکوب مخالفان و ویرانی اقتصاد کشورش پرداخت.

موگابه در جوانی به دلایل سیاسی ۱۰ سال در حبس بود و در این دوران تحصیلات خود در رشته حقوق را ادامه داد. او به‌محض آزادی به گروه‌های شبه‌نظامی پیوست و در سال ۱۹۷۹ یکی از امضاکنندگان موافقت‌نامه «لنکستر هاوس» بود که به جنگ داخلی زیمبابوه پایان داد.

در نخستین دهه رهبری موگابه، زیمبابوه و کشاورزان این کشور در رفاه به ‌سر بردند. مرگ‌و‌میر و سوءتغذیه در میان کودکان کاهش ‌ و متوسط عمر مردم افزایش یافت. زیمبابوه موفق‌ترین نظام آموزشی را در منطقه داشت و هنوز هم در قرن بیست‌و‌یکم بیشترین تعداد باسواد را در قاره آفریقا دارد؛ اما از سوی دیگر دولت موگابه همواره با مخالفانش با نهایت خشونت روبه‌رو شد. موگابه سران مخالفان را «استعمارگران عصر جدید» توصیف می‌کرد. او در ابتدای قرن بیست‌ویکم کمپینی را برای خلع ید کشاورزان سفیدپوست از اراضی‌شان در زیمبابوه به راه انداخت و سپس این اراضی را به سیاه‌پوستان زیمبابوه‌ برگرداند. این اقدام نتایج مثبتی نداشت و به قحطی گسترده در زیمبابوه منجر شد. موگابه در دوران حضورش در رأس قدرت در زیمبابوه با سیاست مشت آهنین، رهبر بلامنازع این کشور بود. او برای مشروعیت‌بخشیدن به قدرت خود انتخابات‌های جنجالی و پرمناقشه برگزار می‌کرد، اما این نمایش‌ها بارها از سوی مخالفان و جامعه جهانی با اتهام تقلب همراه می‌شد.

روزشمار زندگی موگابه

۱۹۲۴: به دنیا آمد.
۱۹۶۴: از سوی دولت رودزیا زندانی شد.
۱۹۸۰: برنده انتخابات بعد از استقلال شد.
۱۹۹۶: با گریس ماروفو ازدواج کرد.
۲۰۰۰: یک همه‌پرسی را باخت. شبه‌نظامیان هوادار موگابه به مزارع تحت مالکیت سفیدپوست‌ها یورش بردند و به طرفداران مخالفان حمله کردند.
۲۰۰۸: در دور اول انتخابات ریاست‌جمهوری بعد از مورگان چانگیرای دوم شد. چانگیرای بعد از حملات گسترده به هوادارانش از انتخابات کنار رفت.
۲۰۰۹: هم‌زمان با فروپاشی اقتصادی، چانگیرای به‌عنوان نخست‌وزیر دولت رابرت موگابه سوگند خورد. او چهار سال در دولت پرتنش وحدت ملی نخست‌وزیر بود.
۲۰۱۷: موگابه متحد قدیمی خود، امرسون امنانگاگوا را از سمت معاونت ریاست‌جمهوری برکنار کرد تا راه را برای جانشینی همسرش گریس هموار کند.
نوامبر ۲۰۱۷: با مداخله ارتش و در پی بازداشت خانگی، وادار به استعفا از مقام رئیس‌جمهوری شد.




Iran Emrooz
(iranian political online magazine)
iran emrooz©1998-2019
e-mail:
ايران امروز (نشريه خبری سياسی الکترونیک)
«ايران امروز» از انتشار مقالاتی كه به ديگر سايت‌ها و نشريات نيز ارسال می‌گردند معذور است.
استفاده از مطالب «ايران امروز» با ذكر منبع و نام نويسنده يا مترجم مجاز است.