واشنگتن‌پست: ترامپ در آستانه حمله به ایران است

دن لاموت، سوزانا جورج و جولیا لدور / واشنگتن پست / ۱۹ فوریه ۲۰۲۶

به گفته مقام‌های کنونی و پیشین ایالات متحده، به‌نظر می‌رسد دولت ترامپ آماده است تا یک تهاجم نظامی گسترده علیه ایران را آغاز کند. هم‌زمان پنتاگون با وجود خطر تلفات نیروهای آمریکایی و گرفتار شدن ایالات متحده در جنگی طولانی، در حال گردآوری یک نیروی عظیم ضربتی در خاورمیانه است.

به گفته مقام‌هایی که با موضوع آشنایی دارند، این زرادخانه که طی هفته‌های گذشته در حال شکل‌گیری بوده، در انتظار ورود ناو هواپیمابر «یو.اس‌اس جرالد فورد» و ناوهای همراه آن است. فرماندهان نظامی هفته گذشته مأموریت این ناو را تمدید کرده و آن را از دریای کارائیب به منطقه اعزام کردند. به گفته این افراد — که مانند دیگران به‌دلیل حساسیت برنامه‌ریزی‌های نظامی، به شرط ناشناس ماندن سخن گفتند — این شناورها روز پنج‌شنبه در حال نزدیک شدن به تنگه جبل‌الطارق بودند و همین امر امکان انجام حمله را ظرف چند روز آینده فراهم می‌کند.

دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، صبح پنج‌شنبه در نشستی در واشینگتن، درباره اقدام احتمالی خود اظهاراتی مبهم بیان کرد. او در نخستین نشست «هیئت صلح» خود گفت: «شاید به توافق برسیم، شاید هم نه. طی ۱۰ روز آینده، شاید، متوجه خواهید شد.»

به گفته مقام‌ها، دولت آمریکا می‌خواهد این پیام را منتقل کند که در حال افزایش توان رزمی خود در منطقه است. رئیس‌جمهور همچنین به‌طور علنی احتمال برکناری رهبر جمهوری اسلامی ایران، علی خامنه‌ای را مطرح کرده و هفته گذشته گفته بود اگر ایران با رهبران جدیدی روبه‌رو شود، «بهترین اتفاقی است که می‌تواند رخ دهد.»

با این حال، به گفته افراد مطلع، هنوز روشن نیست که ترامپ مجوز اقدام نظامی را صادر کرده باشد. برخی اشاره می‌کنند که یکی از ملاحظات موجود، برگزاری بازی‌های المپیک زمستانی است که روز یکشنبه در ایتالیا به پایان می‌رسد.

دانیل شاپیرو، سفیر پیشین آمریکا در اسرائیل و مقام ارشد پیشین پنتاگون در دولت بایدن، گفت ایالات متحده با پشتیبانی متحد خود اسرائیل از «برتری قاطع» نظامی نسبت به ایران برخوردار خواهد بود. ناوهای جنگی مستقر در خاورمیانه یا در حال نزدیک شدن به منطقه، به مجموعه گسترده‌ای از توان رزمی که از پیش در محل مستقر شده افزوده می‌شوند؛ از جمله ده‌ها جنگنده، سامانه‌های پدافند هوایی و دیگر تسلیحات.

با این حال، شاپیرو هشدار داد که یک درگیری گسترده با ایران خطرات جدی در پی دارد؛ از جمله موشک‌های بالستیکی که قادر به کشتن نیروهای آمریکایی در منطقه هستند، شبکه‌ای از نیروهای نیابتی در سراسر خاورمیانه که می‌توانند به‌سرعت هر حمله‌ای را به جنگی بسیار گسترده‌تر و مرگبارتر تبدیل کنند، و احتمال اختلال قابل‌توجه در حمل‌ونقل دریایی و بازار جهانی نفت ایجاد کنند.

او که اکنون پژوهشگر ارشد در اندیشکده «شورای آتلانتیک» است، در اشاره به ایران گفت: «آن‌ها قطعاً از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل آسیب بسیار سنگینی خواهند دید. اما این به آن معنا نیست که کار به‌سرعت یا بدون تبعات پایان می‌یابد — و آن‌ها نیز توانایی تحمیل هزینه‌هایی در جهت مقابل را دارند.»

تشدید آرایش نظامی آمریکا همزمان شده است با دیدارهای اخیر مقام‌های آمریکایی و ایرانی با هدف مذاکره درباره تغییراتی در برنامه هسته‌ای تهران. سخنگوی کاخ سفید، کارولینه لیویت، این هفته به خبرنگاران گفت دو طرف «اندکی پیشرفت» داشته‌اند اما همچنان «در برخی مسائل فاصله بسیار زیادی» با یکدیگر دارند. او افزود مقام‌های ایرانی «قرار است طی دو هفته آینده با جزئیات بیشتری به ما بازگردند.» با این حال، مشخص نیست که ترامپ حاضر باشد تا آن زمان صبر کند.

به گفته یک دیپلمات اروپایی که در جریان مذاکرات ایران قرار گرفته، دیپلمات‌های منطقه در ابتدا تصور می‌کردند فشار نظامی دولت ترامپ بر ایران با هدف واداشتن تهران به ارائه امتیازهای بیشتر در مذاکرات است. اما پس از پایان آخرین دور گفت‌وگوها در روز سه‌شنبه، اکنون این باور شکل گرفته که ایران آماده عقب‌نشینی از «مواضع اصلی» خود، از جمله حق غنی‌سازی اورانیوم، نیست.

این دیپلمات گفت: «ایرانی‌ها برنامه داشتند با ورود به جزئیات فنی، طرف مقابل را در پیچیدگی‌ها غرق کنند و بحث‌های اساسی را به تأخیر بیندازند. در حالی که یک رویکرد سنتی‌تر بر پایه گفت‌وگو پیش می‌رفت، ترامپ چنین صبری ندارد.»

به گفته این دیپلمات، افزایش نیروهای نظامی آمریکا در ابتدا برای برخی مقام‌های منطقه اطمینان‌بخش بود، اما نشانه‌های آمادگی دولت ترامپ برای یک درگیری طولانی‌مدت اکنون موجب نگرانی عمیق شده است.

او با اشاره به مقام‌هایی از عربستان سعودی و امارات متحده عربی گفت: «برخی بازیگران ممکن بود از حملات هدفمند برای افزایش فشار بر ایران حمایت کنند، اما یک درگیری طولانی خونین خواهد بود و می‌تواند کشورهای بیشتری را — چه عامدانه و چه بر اثر خطای محاسباتی — وارد جنگ کند.»

نتانیاهو مشتاق حمله‌ای گسترده علیه ایران است

وزیر امور خارجه آمریکا، مارکو روبیو، قرار است در ۲۸ فوریه به اسرائیل سفر کند تا با نخست‌وزیر این کشور، بنیامین نتانیاهو، دیدار کند؛ این خبر را یکی از مقام‌های وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد. به گفته این مقام، هدف از این سفر آن است که نتانیاهو در جریان آخرین وضعیت مذاکرات آمریکا و ایران قرار گیرد، اما این امر مانع از آن نمی‌شود که پنتاگون پیش از آن دست به حمله بزند. تابستان گذشته نیز ایالات متحده در حالی به تأسیسات هسته‌ای ایران حمله کرد که دیپلمات‌های ارشد رئیس‌جمهور هم‌زمان دیدارهای دیپلماتیک با همتایان ایرانی خود در دستور کار داشتند.

نتانیاهو مشتاق است که ایالات متحده حمله‌ای گسترده علیه ایران انجام دهد و روز یکشنبه در سخنرانی خود شروطی را برای هرگونه توافق آمریکا با تهران مطرح کرد. او در کنفرانس سالانه «روسای سازمان‌های بزرگ یهودی آمریکایی» گفت هر توافقی باید تمامی فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم را ممنوع کرده و «تجهیزات و زیرساخت‌هایی را که اساساً امکان غنی‌سازی را فراهم می‌کند» برچیند. به گفته او، چنین توافقی همچنین باید انتقال تمامی اورانیوم غنی‌شده از ایران، محدودیت در برنامه موشک‌های بالستیک ایران و اعمال بازرسی‌های مستمر بر برنامه هسته‌ای غیرنظامی ایران را الزامی کند.

کارشناسان خاورمیانه گفته‌اند که بعید است ایران با تمامی خواسته‌های اسرائیل موافقت کند و تهران این مطالبات را نقض توانایی خود برای دفاع از خود می‌داند.

علی خامنه‌ای در روزهای اخیر از امضای توافق خودداری کرده و در پیام‌هایی در شبکه‌های اجتماعی استدلال کرده است که تهران حق تولید انرژی هسته‌ای را دارد و نباید برد زرادخانه موشکی‌اش محدود شود. او همچنین مقام‌های آمریکایی را به تمسخر گرفته است.

او روز سه‌شنبه در پیامی نوشت: «آمریکایی‌ها دائماً می‌گویند که یک ناو جنگی به‌سوی ایران اعزام کرده‌اند. البته ناو جنگی یک سخت‌افزار نظامی خطرناک است. اما خطرناک‌تر از آن ناو جنگی، سلاحی است که می‌تواند آن ناو را به قعر دریا بفرستد.»

یک حمله گسترده و طولانی‌مدت علیه ایران می‌تواند مهم‌ترین اقدام در چند دهه اخیر علیه این دشمن دیرینه ایالات متحده باشد. مقام‌های آمریکایی عموماً بر این باورند که ایران طی سال‌ها از حملات علیه نیروهای آمریکایی در سراسر منطقه حمایت و آن‌ها را تسهیل کرده است.

دونالد ترامپ در ژانویه و پس از آنکه متعهد شد معترضان ضدحکومتی در ایران را در پی موجی از اعدام‌ها نجات دهد، بررسی گزینه حملات جدید علیه ایران را آغاز کرد. به گفته افراد آگاه، رئیس‌جمهور اقدام نظامی را موقتاً کنار گذاشت، زیرا مقام‌های دفاعی آمریکا هشدار دادند که با توجه به تعداد نسبتاً محدود نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه، مدیریت ضدحملات ایران دشوار خواهد بود.

از آن زمان، دولت آمریکا تسلیحات بیشتری به منطقه اعزام کرده است؛ از جمله یک ناو هواپیمابر دیگر به نام آبراهام لینکلن که مسیر آن از دریای جنوبی چین تغییر داده شد. همچنین شمار زیادی ناوشکن نیروی دریایی، ده‌ها جنگنده و دیگر هواپیماهای جنگی، از جمله جنگنده‌های پیشرفته اف-۳۵ با قابلیت گریز از رادار، مستقر شده‌اند.

بررسی داده‌های رهگیری پرواز در روزهای اخیر نشان می‌دهد ناوگانی از هواپیماهای سوخت‌رسان نیز به اروپا و خاورمیانه منتقل شده‌اند و بسیاری از جنگنده‌ها در پایگاه هوایی موفق السلتی در اردن جابه‌جا شده‌اند. داده‌ها همچنین نشان می‌دهد شماری دیگر از هواپیماهای نظامی آمریکا به پایگاه هوایی وراژدبنا در بلغارستان منتقل شده یا از آن عبور کرده‌اند.

دانا استرول، مقام ارشد پیشین پنتاگون در دولت بایدن که اکنون در «مؤسسه واشینگتن» فعالیت می‌کند، گفت این آرایش نظامی نشان می‌دهد دولت ترامپ «برای چیزی بسیار طولانی‌تر از یک چرخه یک‌روزه حملات» آماده می‌شود.

یک درگیری طولانی‌مدت می‌تواند تغییری اساسی نسبت به عملیات‌های نظامی اخیر ترامپ باشد؛ از جمله یورش نیروهای ویژه آمریکا در ژانویه برای دستگیری رئیس‌جمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورو، در کاراکاس؛ کارزار بمباران چند هفته‌ای در بهار گذشته علیه شورشیان حوثی در یمن؛ و حملات دقیق سال گذشته به تأسیسات هسته‌ای ایران. در هر یک از این موارد، ترامپ اقدام نظامی قابل‌توجهی را که از نظر دامنه گسترده اما از نظر مدت‌زمان محدود بود، مجاز اعلام کرد، سپس اعلام پیروزی کرد و به موضوعات دیگر پرداخت.

ترامپ دولت‌های پیشین آمریکا را به دلیل گرفتار کردن ایالات متحده در مداخلات نظامی طولانی‌مدت در خاورمیانه — که به کشته شدن هزاران نیروی آمریکایی انجامید و منابع پنتاگون را تحت‌الشعاع قرار داد — مورد انتقاد قرار داده است.

جیسون دمپسی، افسر بازنشسته ارتش که در «مرکز امنیت نوین آمریکا» درباره کاربرد نیروی نظامی پژوهش می‌کند، گفت فقدان فجایع در عملیات‌های پیشین باعث شده خطرات بالقوه مأموریت‌های آینده نادیده گرفته شود. این خطرات می‌تواند شامل حملات مرگبار علیه نیروهای آمریکایی، برخورد هواپیماها، یا وادار شدن خلبانان آمریکایی به خروج اضطراری با چتر یا سقوط در پشت خطوط دشمن باشد.

دمپسی گفت: «عملیات نظامی سریع و آسان به‌نظر می‌رسد — تا زمانی که دیگر چنین نباشد. کاری که در ونزوئلا انجام دادیم عملیاتی بسیار منحصر به فرد و تکرار نشدنی بود. و حتی با این وجود — مطمئن نیستم که در نهایت همه‌چیز به‌خوبی پیش برود.»